NGUYỄN ANH NÔNG - NỒNG NÀN MỘT TIẾNG THƠ

Hoàng Quảng Uyên

Nguyễn Anh Nông có thơ in chưa nhiều, những bài thơ hay còn hiếm, nhưng chỉ với những bài thơ được in trên tạp chí Văn nghệ Quân đội, tuần báo Văn nghệ, báo Tiền phong, tạp chí Thanh niên, báo Người Hà Nội...  đã cho thấy dấu hiệu của một giọng thơ riêng. Những người yêu thơ đón nhận thơ anh với tình cảm nồng hậu, ấm áp - tình cảm dành cho những người lính chiến xa nhà, xa quê hương:

Cùng đồng đội làm thanh gươm sắc

Cùng đồng đội làm lá chắn bên cột mốc.

Chính từ vị trí ấy, anh viết về mình, về đồng đội- những anh binh nhì trực tiếp cầm súng nơi chiến hào Tổ quốc.

 Viết về cuộc sống và chiến tranh, nhưng thật lạ, trong thơ anh không hề có dù là hình bóng tiếng ùng oàng của bom rơi, đạn nổ, hoặc những câu thơ khẩu hiệu, nghe như tiếng thét xung phong? mà chỉ thấy tiếng anh và em, hoa và trái, trăng và gió...

Ước gì em ở bên anh nhỉ

Tay nắm trong tay dạo khắp chiều

Cùng ngắm hoa rừng và có thể

Thầm thì môi nói những lời yêu...

(Mây xanh thác bạc)

Và anh đã gặp sắc trắng hoa ban như là một tình yêu tinh khiết:

Sao em cứ trắng như không

Màu hoa tinh khiết - tận cùng sắc hương

Đam mê con bướm tha hương

Gặp hoa quên cả quê hương, lối về

Giêng hai hoa nói điều chi

Lắng trong sương giá thầm thì... hoa ban.

Và ngay cả thơ viết trong dịp lễ tết dễ sa vào ca ngợi, hô hào, anh vẫn nói những lời yêu:

Em ơi, sắc hương hoa cúc

Vấn vương đôi cánh bướm vàng

Nắng trời buông tơ, giăng mắc

Se se ngọn gió hồng hoang...

Không chỉ tình yêu đôi lứa mới là đề tài Nguyễn Anh Nông đắm say, chân tình, gắn bó với mảnh đất để lại cho anh bao kỷ niệm:

Sáu năm rồi đấy Thạch An ơi

Mây bảng lảng suối đèo Bắc Quảng

Vui, sướng, buồn, đau, ngọt, bùi, cay, đắng

Ta chân tình như chooc rượu đầy

Mắt em men gì chưa uống đã say

Anh như gã sơn tràng đễnh đoãng

Cứ có rượu có hoa là chếnh choáng

Lạc bước lên non quên nẻo đường về.

Đắm say nhưng vẫn tỉnh táo, chếnh choáng nhưng vẫn cân bằng, giữ được như thế không dễ. Đi trên con đường khó khăn đó, Nguyễn Anh Nông đã miệt mài lao động sáng tạo, anh luôn trăn trở tìm cho mình một tiếng nói riêng.

Có thể coi bài thơ Nếu là tuyên ngôn thơ của anh:

Nếu trăm cây nở một màu hoa

Trăm thứ trái độc hương vị ngọt

Trăm loài chim giống nhau giọng hót

Đời ơi, nhàm tẻ biết bao nhiêu.

Luôn hướng theo tuyên ngôn ấy, anh trắc nghiệm cuộc sống bằng chiều sâu tư duy và từ đó làm bật lên những tứ thơ vừa rất thực vừa rất thơ:

Những tháng năm ở rừng

Ăn trong nắng ngủ trong sương

Ngày: mấy bận ngóng thư

Đêm: bầu bạn với trăng trời mây gió

(Những tháng năm ở rừng)

 :

Sáu năm rồi đấy - Thạch An ơi!

Mây bảng lảng suối đèo Bắc Quảng

Vui, sướng, buồn, đau, ngọt bùi, cay, đắng

Ta chân thành như choóc rượu đầy

Mắt em men gì mà lắm kẻ say

Anh như gã sơn tràng đễnh đoãng

Cứ có rượu có hoa là chếnh choáng

Lạc bước lên non quên nẻo đường về...

            (Tình tự với Thạch An)

Quan sát tinh tế, diễn đạt tự nhiên đó là bước mạnh của thơ Nguyễn Anh Nông, nếu không thế, không thể viết được câu “ăn trong nắng, ngủ trong sương” như vừa dẫn ở trên. Và đây nữa:

Vô tình trời đỏ tiếng ve

Vòm xanh phượng vĩ lập lòe lửa hoa

 Trong một câu thơ 6/8 có cả âm thanh, màu sắc, tiếng ca hòa quện để thành thơ. Anh luôn tìm tòi và sáng tạo. ở bài “ Cây lúa và giọt mưa” sự sáng tạo không phải ở thể thơ mà ở cách lập tứ:

Em như cây lúa đồng khô cạn

Khao khát mưa anh đến cháy lòng.

Anh mang lụt đến mang bão đến

Lúa đồng em ngập trắng mênh mông.

Em héo rũ sau chiều nước rút

Anh thành mây ở phía thinh không.

Lúa em phơ phất thì con gái

Anh hóa mưa cho lúa trổ đòng...

Qua giọng đọc thơ của Linh Nhâm, mời các bạn nghe bài thơ Mây xanh thác bạc:

Tung toả

Chiều buông xoã tóc xanh

Cây cỏ man mác.Thác bên ghềnh

Thả hồn theo gió, mơ theo gió

Đâu dáng hình quen - em của anh?

Thiên nhiên tinh khiết hoang sơ quá

Mây núi đơn côi vắng bóng người

Giá như thêm có em nên nữa

Vạn vật cùng anh bớt lẻ loi.

Ước gì em ở bên anh nhỉ?

Tay nắm trong tay dạo khắp chiều

Cùng ngắm hoa rừng và có thể

Thầm thì môi nói những lời yêu.

Ước gì được ngắm em cười, khóc

Bên đá xanh rêu cát úa vàng?

Ước gì tóc được xoà trong tóc

Anh vén vầng mây - ngó bóng trăng

  Nguyễn Anh Nông trăn trở với cuộc đời, một cuộc  đời đẹp và nhiều ước mơ: Có thấy hồn rung tận cõi người?/ Lớp lớp sóng duềnh chân núi/ Ngàn cây vỗ nắng lao xao.

Sau đây, mời các bạn nghe  một bài thơ nữa của Nguyễn Anh Nông Đêm ở rừng nghe tiếng chim quyên quý:

- Queng quý giót...

- Queng quý giót...

Tiếng chim trong đêm

Làm tôi giật thót

Tiếng chim hay em

Gọi tôi trong mơ?

- Queng quý giót...

- Queng quý giót...

Rừng khuya trăng mờ

Lũ nguồn tuôn réo

Nằm lắng chim kêu

Trong lòng ruột héo.

Riêng mình dư chăn

Dư màn, dư chiếu

Mà vẫn băn khoăn

Đời như còn thiếu

“Một hơi thở ấm

Thoảng hương hoa chanh

Một làn tóc rối

Xõa xanh vai mình

Một lời thủ thỉ

Đêm dài qua nhanh”

*

- Queng quý giót...

- Queng quý giót...

*

Thế là chim hót

Thế là tôi nghe

Thế là thao thức

Thế là canh khuya...

   H.Q.U

(Trích trong Chương trình của Đài PT-TH Cao Bằng, Tết 1989)