NHÀ THƠ ĐÔNG TRÌNH…LÀM NHẠC

Nhà thơ  Đông Trình mà thơ ca của anh được biết tới rất nhiều ngay trong thời đấu tranh chống Mỹ tại các đô thị miền Nam, không phải là một “nhà thơ-nhạc sĩ”. Nhưng trong một dịp, thật buồn, khi chúng tôi đến tiễn biệt nhà báo Đặng Ngọc Khoa về nơi an nghỉ cuối cùng, nhạc sĩ Đình Thậm và nhà thơ Đông Trình đã kể tôi nghe về “thời gian khổ” những năm 80 và cả 90 của thế kỷ trước, khi hai anh phải “cơm đùm cơm nắm” đi về tận xã ấp thâm sơn cùng cốc nhất để…sáng tác nhạc phục vụ bà con và cả phục vụ…chính quyền các cấp xã, huyện. Ngày đó, hầu như mỗi văn nghệ sĩ đều phải tự “bung ra” tìm cho mình một “nghề phụ” nào đó đặng kiếm sống và nuôi gia đình. Đông Trình và Đình Thậm không phải là ngoại lệ. Chính tôi với Nguyễn Thụy Kha (có lúc thêm Nguyễn Trọng Tạo) cũng đã phải mắm môi mắm lợi sáng tác…ca khúc phục vụ “kính thưa các cơ quan đoàn thể và…doanh nghiệp”, những ca khúc nóng như bánh mới ra lò và phù hợp với những cơ sở đặt hàng tới mức họ không thể không trả tiền thuê sáng tác, điều không phải không xảy ra hồi ấy. Với hai anh em Đông Trình-Đình Thậm, công cuộc sáng tác nhạc phục vụ xã huyện cũng không phải lúc nào cũng xuôi chèo mát mái. Có những khi, như hai anh kể, sáng tác xong một ca khúc thật mùi mẫn, hát lên là bà con nông dân và các cấp chính quyền xã ấp phải…rơi lệ, nhưng khi kín đáo nhắc tới thù lao, thì có xã bê ra cho hai nhà thơ-nhạc sĩ mấy…quả mít, có xã kiếm được buồng chuối chín kèm một kg…mực khô để biếu coi như thù lao chút đỉnh cho công sức hai văn nghệ sĩ, dù ai cũng biết, chuối chín thật khó ăn hay nhậu kèm với…mực khô. Hai nhà thơ-nhạc sĩ trước những món quà vô giá về tình cảm ấy sao nỡ từ chối, dù trong thâm tâm các anh chỉ muốn “bên A” trả cho mình ít tiền, ít thôi cũng được, để nuôi vợ nuôi con. Nhưng ngặt vì “bên A” cũng đang hồi…kẹt quá, nên rốt lại, cả hai bên lại cười toáng lên và cùng…hát. Hát những ca khúc vừa sáng tác theo đúng tinh thần “tình cho không biếu không”. Sau đó hai nhà thơ-nhạc sĩ của chúng ta lại khăn gói đi về, tìm một cơ sở mới có khả năng kinh tế hơn để…sáng tác tiếp. Trong quá trình “đưa thơ-nhạc về thôn xã” ấy, qui trình sáng tác được phân chia rõ ràng: nhà thơ Đông Trình phụ trách phần lời (ca từ). Đối với một nhà thơ, làm một bài thơ theo yêu cầu như thế không khó. Nhưng vì đây là làm ca từ, phải phù hợp tương đối với “e” nhạc của nhạc sĩ, để nhạc sĩ dễ làm phần nhạc, và để phần lời với phần nhạc phối hợp nhuyễn với nhau “như cơm với cá”, nên cũng không dễ. Đông Trình qua quá trình sáng tác ca từ cho Đình Thậm viết nhạc, anh đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm. Tới mức, phần lời “ăn” với phần nhạc của Đình Thậm còn hơn cả “cơm với cá”. Nghe rất vào, rất dễ…tỉnh ngủ. Đình Thậm là một nhạc sĩ trung thành với dòng nhạc đồng quê, anh đã có những ca khúc rất được nhân dân miền Trung yêu thích. Mới trưa nay, khi tôi đi qua huyện Thăng Bình và dừng xe ăn trưa tại quán “Thịt heo luộc cuốn bánh tráng”-cái quán có thương hiệu “Hai chị em” rất nổi tiếng-tôi đã bất ngờ khi hai chị em sau nhiều năm gặp lại đã trở nên…múp hơn. Cả hai chị em đều nói: “Nhoạc (nhạc) Đình Thậm hay lắm, nghe mơ (mê) lắm!” Tôi nói vừa ngồi uống cà phê với Đình Thậm sáng nay tại Đà Nẵng, hai chị em tỏ ra rất xuýt xoa: “Ước chi nhạc sĩ Đình Thậm vô quán chị em tui mà hát một lần”. Tôi đùa: “ Thế hai chị em tính trả thù lao cho nhạc sĩ bằng…thịt heo luộc cuốn bánh tráng à ?”. Chợt lại nhớ “thời gian lao” của Đông Trình và Đình Thậm. Nếu hồi ấy hai anh ghé lại quán “Hai chị em”, khéo lại có ca khúc “vượt thời gian” nhan đề “ Bánh tráng cuốn thịt heo luộc”, vừa dân dã vừa độc đáo ấy nhỉ!   

Kỳ tới: Nhà thơ Vũ Hữu Định... say