TỲ BÀ
.......
Tôi qua tim nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
Sao tôi không màng kêu: em yêu
Trăng nay không nàng như trăng thiu
Đêm nay không nàng như đêm hiu
Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông.
Tư liệu
TOÀN BỘ THI PHẨM BÍCH KHÊ NHÂN KỶ NIÊM 100 NĂM BÍCH KHÊ
TOÀN BỘ THI PHẨM BÍCH KHÊ NHÂN KỶ NIÊM 100 NĂM BÍCH KHÊ
THƠ BÍCH KHÊ
MẤY DÒNG THƠ CŨ
LỜI DẪN - Như nhiều người đã biết, Bích Khê ban đầu sáng tác theo các thể thơ truyền thống; nhiều bài đã đăng báo. Tuy vậy, chưa ai biết rõ phần sáng tác này đã được tác giả sắp xếp thành tập hay chưa, dung lượng ra sao. Trong sưu tập Thơ Bích Khê (Chế Lan Viên, Hà Giao, Nguyễn Thanh Mừng sưu tầm biên soạn, Sở VHTT Nghĩa Bình xb., 1988) có 7 bài loại này, được tập hợp dưới tên gọi Mấy dòng thơ cũ. Gần đây, trong dịp chuẩn bị kỷ niệm 100 năm sinh Bích Khê, nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân đọc lại sưu tập báo “Tiếng dân” và tìm được 6 bài thơ Bích Khê, trong đó 2 bài trùng với 2 bài đã có trong gọi Mấy dòng thơ cũcủa tập Thơ Bích Khê (Nghĩa Bình, 1988) kể trên. Đó có lẽ là tất cả những gì thuộc số tác phẩm viết theo các thể thơ cổ của Bích Khê hiện còn giữ được.
Dưới đây, lấy lại nhan đề Mấy dòng thơ cũ, Ban biên soạn tập hợp tất cả các bài đã có ở hai nguồn kể trên; những câu chữ dị biệt sẽ được ghi chú ở cuối mỗi bài thơ.
Hy vọng là sau này sẽ có thể tìm thêm được những sáng tác của Bích Khê thuộc thời kỳ làm thơ cũ, bởi, theo các nguồn hồi ức của người thân, Bích Khê đã viết trên dưới một trăm bài thơ thuộc các thể cổ truyền.
BAN BIÊN SOẠN
NGUYỄN HUỆ
Đáng mặt anh hùng giữa bể đông
Đánh tan quân Mãn khiếp oai rồng
Sông Hà đượm máu thây ngang dọc
Tướng Nghị kinh hồn chạy tứ tung
Đất Bắc quyết toàn châu Lưỡng Quảng
Trời Nam còn tạc chuyện Quang Trung
Hai bàn tay trắng làm nên thế
Tiếng ngụy mang oan có tức không?
………………………………………….
Nguồn:
Thơ Bích Khê (Nghĩa Bình, 1988) tr. 33.
Chú thích
Câu 3: Sông Hà: sông Nhị Hà, tức sông Hồng
Câu 4: Tướng Nghị: Tôn Sĩ Nghị, tướng nhà Thanh cầm đầu đoàn quân xâm lược nước ta, bị thất bại bởi các trận chiến của quân ta do vua Quang Trung chỉ huy.
ĐÈO HẢI VÂN
Bước tới đèo Vân cảnh vắng teo
Rõ ràng trước mắt bức tranh treo
Một vùng bể cả cơn triều dậy
Đôi cụm rừng sâu tiếng gió reo
Đường sắt xe quanh còi dậy đất
Đầu non ác lặn bóng nghiêng đèo
Xung quanh phong cảnh mình trơ trọi
Văng vẳng lừng xa giọng cuốc kêu
Cuốc kêu văng vẳng ở đâu đâu
Trời nước mênh mông lẫn một màu
Thành cổ rêu phong sương nhuộm đá
Bia xanh chữ lợt súng trơ đầu
Đường đời thành bại chòm mây bạc
Tiến cử anh hùng ngọn gió lau
Nhìn cảnh nước non non nước ấy
Ngàn xưa dâu bể chạnh lòng đau
…………………………………………
Nguồn:
Thơ Bích Khê (Nghĩa Bình, 1988) tr. 33-34.
ĐĂNG LÂM
Hoa cỏ bốn mùa thay đổi tiết
Ngàn năm còn mãi cụm cây xanh
Cheo leo lắt lẻo đèo treo quán
Róc rách đìu hiu nước xuống gành
Gió thốc rừng mai bông dã dượi
Mưa thêu làn nắng chỉ mong manh
Mục tử năm ba tiêu thổi điệu
Nắng vàng cao thấp núi rung rinh.
……………………………………………..
Nguồn:
Thơ Bích Khê (Nghĩa Bình, 1988) tr. 34
TIẾT MÙNG NĂM THÁNG NĂM
Đoan dương tục lệ ấy ai bày ?
Này điệu Ly Tao khúc hát hay.
Mảnh đá sông Tương chìm đáy nước,
Ngàn thu dân Sở viếng hồn ngay.
Đau thương mấy bác con trời nhỉ !
Mắc mớ chi người nước Việt đây ?
Chén rượu xương bồ say dở tỉnh,
Ngậm ngùi riêng những cảm cho ai…
…………………………………………………..
Nguồn:
Tiếng dân, Huế, s. 929 (2 Juillet 1936), tr. 1.
CÙNG BẠN CHƠI NGŨ HÀNH SƠN, QUẢNG NAM
Đứng riêng năm nụ một trời con,
Núi thấp mà danh khắp xứ đồn.
Vọng Hải đền cao mây sóng tỏa,
Huyền Không động vắng gió trăng lòn.
Ghi tình non nước thơ đề đá,
Mơ cảnh Hoa Nghiêm mộng gởi hồn.
Viếng khắp danh lâm cùng trở gót,
Chuyện xưa “trở giá” vẫn đương dòn. (1)
…………………………………………………..
Nguồn:
Tiếng dân, Huế, s. 937 (23 Juillet 1936), tr. 1.
Chú thích:
(1) Chuyện cụ Phan Thanh Giản cản vua Minh Mạng (nguyên chú của tác giả Bích Khê)
VỀ THU XÀ CẢM TÁC
Phố phường hai dãy đứng trơ trơ
Phong cảnh nhìn xem đã khác xưa
Chợ búa lăng xăng tôm cá thịt
Điếm đàng xông xáo sớm chiều trưa
Thần tiền đâu vắng khoanh tay ngó
Ma đói nên ghê đứng cửa chờ
Phần thuế xâu phần công nợ nữa
Thăm quê khiến khách rối lòng tơ!
……………………………………………….
Nguồn:
Thơ Bích Khê (Nghĩa Bình, 1988) tr. 34.
BÀI HÁT XUÂN CỦA NÀNG THƠ
Nàng Thơ thấy chúa Xuân ra,
Muôn tình ngàn tứ bỗng ngà ngà say.
Mặt đối mặt, tay cầm tay,
Miệng cười hoa nở, hát ngay một bài.
HÁT RẰNG:
Sông Hương chi sóng dợn,
Núi Ngự chi mây vần.
Đất Thần kinh là đất văn nhân,
Cảnh xuân sắc bút tinh thần rồng phụng múa.
Xuân chín chục xuân chung trong vũ trụ,
Khắp đông tây nam bắc đủ màu xuân;
Cái xuân chung nào có ai ngăn,
Sao kẻ Việt người Tần tươi ủ khác?
Xuân non nước cỏ hoa thay cảnh sắc,
Đường canh tân chung bước sánh năm châu.
Xuân thanh niên tằm dũ sạch ơn dâu,
Bầy quỷ tục lũ ma sầu xua chạy tít.
Xuân như thế mới là xuân phải tiết,
Xúm nhau ta kéo riết xuân vào.
Giá đời xuân tột bực thanh cao,
Bồi đắp mãi nền xuân cho vững chãi.
Hồng lạc sơn hà xuân bất cải,
Giống Rồng Tiên đi lại thưởng xuân chung,
Quốc trung hà nhật bất xuân phong.
……………………………………………………..
Nguồn:
Tiếng dân, Huế, s. 871 (13 Février 1936), tr. 1.
ĐÊM KHUYA NGHE CHUÔNG… (1)
Đêm khuya giấc điệp mơ màng,
Nghe chuông sực tỉnh một tràng mộng xuân.
Trớ trêu cho khách phong trần,
Nghe chuông đối cảnh tinh thần ngẩn ngơ…
Chuông đâu thánh thót,
Giữa đêm trường như đem rót vào tai.
Chuông càng ngân, tiếng càng dổi, hơi càng dài, (2)
(4) Đã phong trần còn hổ với ba sinh (Thơ BK, 1988)
(5) Nghe tiếng dội rồi trở quanh về non nước (Thơ BK, 1988)
(6) ai người tỉnh trước (Thơ BK, 1988)
(7) dõng dượt động cho kêu (Thơ BK, 1988)
BÁN SẦU
Sầu đâu sầu lạ sầu lùng
Sầu theo lẽo đẽo ngàn trùng cũng theo
Bán sầu chi đó tệ
Xưa đã từng có kẻ bán hoàng thiên
Người bán trời không chứng mới là phiền
Còn tôi bán hàng sầu tiền chẳng lấy
Sầu nhấm ma men, men khó tẩy
Sầu mời thần ngủ, ngủ không ngon
Này sầu hoa sầu cỏ sầu núi sầu non
Sầu tất thảy bà con say tỉnh dở
Chưa nói đến tớ sầu vì tớ
Bôn ba mà vỡ lỡ nét tang thương
Ma dắt lối quỷ đưa đường
Sầu đây đó sầu vương chằng chịt mãi
Tôi muốn bán hàng sầu không vốn lãi
Khỏe tinh thần hầu tính lại cuộc trăm năm
Để sầu thêm rối ruột tằm
…………………………………………………………
Nguồn:
- Tiếng dân [chưa tìm được số báo đăng bài này]
- Thơ Bích Khê (Nghĩa Bình, 1988) tr. 36
BÁN THI(1)
Năm trên tôi có bài rao “bán sầu” được một ít anh em mua cho, nói cho phải, món hàng không đến ế. Hiện món sầu bán đã gần hết, lục trong cái kho “não” lại còn món hàng “thi”, cả cũ cả mới cũng khá nhiều. Nay tôi muốn bán nốt món [……] (a) đến, xin tính giá rất rẻ và các nhà đại lý xin biếu cả 99%. Vậy có bài hát rao:
Năm trên (2) tớ đã bán “sầu”,
Món hàng khá đắt khách cầu khách mua.
Còn món “thi” cũng của chua, (3)
Khách nào có thích, tớ cũng bán đùa làm quen.
Sầu đã bán thôi thi cùng bán nốt,
Mối thi sầu không cột lại làm chi.
Kìa như than, như khóc, như túy, như si, (4)
Nào giọng đờn ai oán, nào giọt lệ lâm ly, (5)
Rút cục lại “mốc xì” gì đâu có. (6)
Rồng vẽ, lối xưa toàn những sáo,
Cua bò, thi mới chẳng thành câu. (7)
Cũng rung đùi xưng Lý, Đỗ, Hàn, Tô,
Rõ bát xáo cổi quần mò không thấy cái.
Tớ trót đã cùng mang bệnh dại,
Từ nay toan đem bán lại cho đời. (8)
Khách làng thi ai cần đến đồ chơi, (9)
Tớ bán rẻ không lời và cho cả vốn. (10)
Đời tranh cạnh xen thi vào càng lộn xộn,
Chẳng ích chi thêm hao tổn lòng người.
Để công phấn đấu với đời. (b)
Nguồn:
- Tiếng dân, Huế, s. 954 (1er Septembre 1936), tr. 2.
- Thơ Bích Khê (Nghĩa Bình, 1988), tr. 36-37
Chú thích:
(a) Chỗ này báo rách, mất 1 dòng, chừng 9-10 từ.
(b) Bài này đăng báo Tiếng dân đã gây nên một cuộc bút chiến nho nhỏ dưới dạng họa đáp bằng thơ (xem trong phần dư luận về thơ Bích Khê trước 1945)
Khảo dị:
(1) Bán thơ (Thơ BK, 1988)
(2) Hôm xưa (Thơ BK, 1988)
(3) Còn món thi vẫn của chua (Thơ BK, 1988)
(4) Kìa như đau, như khổ, như oán, như si (Thơ BK, 1988)
(5) Nào giọng đờn ai oán, nào giọt lệ lâm ly (Tiếng dân, 1936)
Nào giọng đàn ai oán, giọt lệ thương bi (Thơ BK, 1988)
(6) Kết cuộc lại “mốc xì” gì đâu ráo (Thơ BK, 1988)
(7) Cua bò, thơ mới chả nên câu (Thơ BK, 1988)
(8) Từ nay xin đem bán lại cho đời (Thơ BK, 1988)
(9) Khách làng thơ ai cần đến đồ chơi (Thơ BK, 1988)
(10) Tớ bán rẻ không lời và cho cả vốn (Tiếng dân, 1936)
Tớ xin bán, không lời cả vốn (Thơ BK, 1988)
GIÀU VĂN
Ông có nghèo tiền mặc kệ ông,
Ông giàu bạc vạn mớ văn ngông.
Dồn vô một mớ no đầy bụng,
Dùng đến ngàn thu cũng chả lưng.
Mốc nhỉ, phơi cho thiên hạ thấy,
Hứng lên, xổ hết vạn người trông.
Còn gì dám bảo ông nghèo nhỉ ?
Phụng múa oanh ca cắc cắc tùng ! (1)
…………………………………………….
Nguồn:
Tiếng dân, Huế, s. 1442 (23 Décembre 1939), tr. 1
Chú thích:
(1) Bài này đăng Tiếng dân cuối năm 1939; điều đáng chú ý là ngay bên dưới bài này, tòa soạn cho đăng bài thơ Ngông của Thanh Trúc họa lại bài trên. Có thể đoán là tòa soạn Tiếng dân dị ứng với khẩu khí bài thơ của Bích Khê nên đã đưa cho một ai đó đọc và làm bài đáp mang tính bút chiến, để đăng ngay cùng trang với bài thơ của Bích Khê. Đây có lẽ là bài thơ cuối cùng Bích Khê đưa đăng báo Tiếng dân. (xem bài họa đáp trong phần dư luận về thơ Bích Khê trước 1945 trong sách này)
THƠ MỚI BÍCH KHÊ
đăng TIỂU THUYẾT THỨ NĂM
LỜI DẪN – Trên tuần báo “Tiểu thuyết thứ Năm” xuất bản ở Hà Nội, chúng tôi thấy có đăng một số bài thơ ký tên Mộng Thu hoặc Lê Mộng Thu hoặc Bích Khê Lê Mộng Thu. Có bài sẽ có mặt trong tập “Tinh huyết” khi ấy đang đưa in tại nhà in Thụy Ký, 98 Hàng Gai, Hà Nội, tuy về câu chữ có đôi chút khác biệt. Lại cũng có những bài không thấy có trong tập thơ ấy. Dưới đây là các bài thơ kể trên. Tiếc rằng sưu tập báo cũ “Tiểu thuyết thứ Năm” hiện thiếu khá nhiều nên ở đây chỉ có được 5 bài. Xin cảm ơn nhà thơ Anh Chi đã cho chúng tôi tham khảo sưu tập các số “Tiểu thuyết thứ Năm” anh hiện có. – BAN BIÊN SOẠN
TRỐNG GIAO THỪA
Từng hồi trống … vang âm từng hồi trống…
Nện trong sương những tiếng vọng oai nghiêm.
Hương trầm bay quyện hương hoa bát ngát,
Mọi người đều bỏ dở giấc mơ tiên.
Tiếng pháo nổ, nổ từng tràng liên tiếp,
Hoa đào cười trong khói nhẹ giăng tơ,
Giờ phút ấy Nàng Xuân vừa lướt đến,
Mang trên đôi cánh trắng vạn lời thơ.
MỘNG THU
Nguồn:
Tiểu thuyết thứ Năm, Hà Nội, s. 19, số Giao Thừa (9 Février 1939), tr. 30
HOÀNG HOA
Chưa bao giờ, các bạn mến thơ yêu thơ đã được vừa lòng, đã được say sưa như bây giờ, khi giở những trang thân yêu của tờ báo thân yêu này, nó đã lần lượt trình bầy không biết bao nhiêu là tác phẩm giá trị:
Những vần mơ màng của Quỳnh Dao, những vần nhẹ nhàng của Anh Thơ, những vần trong sáng của Đỗ Huy Nhiệm,
Những vần diễm ảo của Thanh Tịnh,
Những vần thành thực và giản dị của Nguyễn Bính, Phạm Quang Hòa, tha thiết của Lê Thanh Xuyên,
Những vần dồi dào và huyền diệu của Xuân Khai,
Những vần đầy mộng ảnh đầy âm nhạc của Yến Lan (Yến Lan, ôi, trần đời làm gì có hai Yến Lan!)
Và những vần đặc biệt của Tchya, của Phạm Huy Thông, của Lưu Trọng Lư…
Mới đây, các bạn đã được say sưa, càng được say sưa hơn, khi nghe được tiếng đàn TỲ BÀ thần ảo ấy.
Hãy im! Tác giả TỲ BÀ, ông Bích Khê Lê Mộng Thu sắp cho ta nghe hai khúc đàn nữa, nó cũng như khúc TỲ BÀ rất êm rất nhẹ, có lẽ êm quá nhẹ quá.
Khúc HOÀNG HOA và khúc NGHÊ THƯỜNG!
NGHÊ THƯỜNG (đăng số sau) (1)sẽ mời các bạn, trong một đêm trăng ngời những châu báu ngọc ngà, cùng Nàng Thơ nhịp nhàng lên chơi trên cung Hằng, xem nàng Xuân Hương ngực để trần và xem khúc Nghê Thường của muôn Ngọc Nữ.
Nhưng hãy để những nàng Ngọc Nữ trên tiên cung đấy! Kỳ này, các bạn hãy theo khúc HOÀNG HOA, đưa tâm hồn đến với những người chinh phụ đang trông chồng nơi “ngàn khơi” kia!
Chiều đã xuống. Ta hãy lắng nghe…
LÊ TRÀNG KIỀU
Chiều đi trên đồi êm như tơ,
Chiều đi trong người êm như mơ,
Lam nhung ô! màu ngưng lưng trời,
Xanh nhung ô! màu phơi nơi nơi…
Vàng phai nằm im ôm non gầy,
Chim Yên eo mình nương xương cây,
Đây mùa Hoàng hoa, mùa Hoàng hoa;
Đông nam mây đùn nơi thành xa…
Oanh già theo Quyên: quên tin chàng!
Đào theo Phù dung: thư không sang!
Ngàn khơi, ngàn khơi, ta, ngàn khơi,
Làm trăng theo chàng qua muôn nơi.
Theo chàng ta làm con chim Uyên…
Làm mây theo chàng bên nhung yên…
Chàng ơi! Hồn say trong mơ màng,
− Hồn ta? Hay là hồn tình lang ?
Bên kia, Hàm Dương ; đây, Tiêu Tương,
Tơ lòng nâng cao lên mành Dương !
Nay hoàng hôn rồi mai hôn hoàng,
Trông gương buồn dơ cho dong nhan !
Non Yên tên bay ngang muôn đầu…
Thâm khuê oan gì giam xuân sâu?
−Ai xây bờ oan trên xương người?!
−Ai xây mồ hoa chôn xuân tươi?!
Kính tặng Đ. Thị Điểm
Bích Khê LÊ MỘNG THU Nguồn:
Tiểu thuyết thứ Năm, Hà Nội, s. 30, số Lính thủy II (11 Mai 1939), tr. 4.
Chú thích:
(1)Số tiếp theo số 30 này, tức là Tiểu thuyết thứ Năm số 31, ra ngày 18/5/1939, hiện chưa tìm được văn bản; qua bài bình của Lê Tràng Kiều, ta biết các bài Tỳ bà, Nghê thường của Bích Khê đều đăng tuần báo Tiểu thuyết thứ Năm. THU
Này thu rung trong nắng!
Này thu khóc trong đêm!
Và này, dưới xanh êm,
Thu buồn bên khóm liễu.
Ai có nghe âm điệu
Trong cành ngập vàng tươi?
Ai có nghe lả lơi
Lẻn vào cung trăng bạc?
Tôi muốn nghe đôi mắt
Chứa cả một hồ thu
Trong chiều thu êm ái:
Đôi bút đào mềm mại
Vẫy lệ trên giòng thơ!
LÊ MỘNG THU
Nguồn:
Tiểu thuyết thứ Năm, Hà Nội, s. 32 (25 Mai 1939), tr. 11.
THU
Say khướt hơi thu. Trong nắng dịu
Chiều tà, lá rụng bến sông yêu;
Mơ màng thấy dạng người nhi nữ,
Buồn mác bên hoa lệ nhỏ đều!
LÊ MỘNG THU
Nguồn:
Tiểu thuyết thứ Năm, Hà Nội, s. 37 (29 Juin 1939), tr. 11.
GIÓ LẠNH
Ồ nhỉ! Hôm nay gió lạnh lòng,
Lá vàng rơi rụng ở bên song,
Cái gì khẽ động trong không khí,
Hay chút buồn mơ lẫn nhớ mong?
Một trời thu lạnh trong lòng tôi,
Dìu dặt đưa hơi gió lướt đồi,
Khiến cả người run theo ánh tuyết,
Của làn thi tứ: phút chơi vơi!
Gì nghe rạo rực? Lệ chia đôi.
Sắp nói, ô kìa … sao im thôi?
Hay bởi ngoài song vàng rụng mãi
Trời thu rớm lệ, bạn lòng ơi!
Bích Khê LÊ MỘNG THU
Nguồn:
Tiểu thuyết thứ Năm, Hà Nội, s. 38 (6 Juillet 1939), tr. 11.
TINH HUYẾT
LỜI DẪN – Tinh huyết là tập thơ duy nhất xuất bản trong sinh thời tác giả Bích Khê. Người đứng ra xuất bản là Trọng Miên, một trong những người bạn của tác giả. Đây là một cuốn sách gồm 104 trang 21x16 cm, in xong ngày 30 Decembre 1939 tại nhà in Thụy Ký, 98 phố Hàng Gai, Hà Nội. Đầu sách có bài tựa “Bích Khê, thi sĩ thần linh” của Hàn Mặc Tử;cuối sách có bài “Bạt” của Trọng Miên. Phần thơ trong tập này của Bích Khê được sắp xếp trong 4 phần: Nhạc và Lệ; Đẹp và Dâm; Cuồng và Ánh Sáng; Châu. Dưới đây in lại các bài thơ trong tập đúng như văn bản và cách sắp xếp trong cuốn Tinh huyết in lần đầu ấy. Bài tựa của Hàn Mặc Tử và bài bạt của Trọng Miên sẽ đưa xuống phần dư luận về thơ Bích Khê, sắp xếp theo thời gian.
BAN BIÊN SOẠN
NHẠC VÀ LỆ
Tặng Hàn Mặc Tử
MỘNG CẦM CA
Đây bát ngát và thơm như sữa lúa;
Nhựa đương lên: sức mạnh của lòng thương;
Mùi tô hợp quyện trong tơ trăng lụa;
Đây dạ lan hương đây đỉnh trầm hương;
Đây bát ngát và thơm như sữa lúa;
- Hồn xạ hương phơ phất ở trong sương.
Không gian tơ - không gian tơ gợn sóng;
Âm thanh gì sắp sửa... Ngọc Kiều ơi!
Hay hơi thở của hoa hồng mơ mộng?
Hay buồn đêm rào rạt, - ứ muôn nơi?
Không gian tơ – không gian tơ gợn sóng;
Ngọc Kiều ơi! – Hồn đến bến xa khơi!...
Níu cho ta, cho ta muôn yến nguyệt,
Ngọc Kiều ơi! – nầy khúc Lạc Mai Hoa.
Suối tóc mát, nhúng trong vùng mộng tuyết:
Ta tê mê, ta gảy điệu Tỳ Bà;
Níu cho ta, cho ta muôn yến nguyệt
Còn đây em, nầy khúc Mộng Cầm Ca.
Đâu đôi mắt mùa thu xanh tợ ngọc?
Vú non non? Da dịu dịu, êm êm?
Đâu hang báu cho người ta phải khóc?
– Trên môi son, ta liếc lưỡi gươm mềm!
Đâu đôi mắt mùa thu xanh tợ ngọc?
– Lưới lông mi rờn rợn ánh tơ đêm!
Trăng gây vàng, vàng gây lên sắc trắng
Của gương hồ im lặng tợ bài thơ.
Chân nhịp nhàng, lòng nghe hương nằng nặng
Đây bài thơ không tiếng của đêm tơ.
Trăng gây vàng, vàng gây lên sắc trắng
Của hồn thu đi lạc ở trong mơ...
Người cho ta một thanh gươm rất sắc?
Ô vung lên... cắt mạch nguyệt vàng xanh!
Xẻ mạch trời, – mây xô sao, răng rắc!
Phăng mạch đêm, – hương vỡ, ứa ngầm tinh!
Người cho ta một thanh gươm rất sắc?
– Ta điên rồ... múa giữa áng bình minh.
TỲ BÀ
Vàng sao nằm im trên hoa gầy
Tương tư người xưa thôi qua đây
Ôi! Nàng năm xưa quên lời thề
Hoa vừa đưa hương gây đê mê
Tôi qua tim nàng vay du dương
Tôi mang lên lầu lên cung Thương
Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
Tình tang tôi nghe như tình lang
Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi
Buồn lưu cây đào xin hơi xuân
Buồn sang cây tùng thăm đông quân
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! Vàng rơi: Thu mênh mông
ẢNH ẤY
Anh thấy mơ màng trong ảnh ấy
Người em lãng mạn quá đi thôi
Anh nhìn trân trối anh tơ tưởng,
Anh ngỡ là em đứng đấy rồi.
Anh tính ôm chầm lấy mắt mơ
Lấy môi lấy má… lấy ngây thơ
Để anh nút ớn mùi hương ấm
Của một tình yêu giận hững hờ!
Anh tính – kề tay lên trái tim
Ta đòi nóng hổi với say im.
Nhưng chao! Sao chỉ không gian lạnh!
Không bóng! không hình! – không có em!
Anh ghì lấy ảnh. Những đau thương
Thấm tận lòng anh khổ chán chường
Anh úp mắt vào đôi mắt ấy,
Rồi không ngăn được, lệ anh tuôn…
Nước mắt tràn trên đôi mắt ấy,
Nào hay anh khóc, phải em đâu!
– Đời mô em khóc vì anh khóc
Cho lệ lòng anh bạc vẽ sầu!
Anh không rời nữa ảnh thơ ngây
Và trở nên người dễ khóc lây.
Anh khóc mắt anh trong mắt ấy
Để rằng:
– Em khóc với anh đây!
NHẠC
Ô! Nắng vàng thơm… rung rinh điệu ngọc,
Những cánh hồng đơm, - những cánh hồng đơm
Nhẹ nhàng, nhịp nhàng thở đều trong sương;
Màu trăng không gian như gờn gợn sóng.
Từ ở phương mô nhạn mang thơ về,
Đàn thơ cơ hồ lên cung âm điệu.
Đây giây trinh bạch khóc mướt trong mơ;
Đây hồn ngọc thạch xanh xao như tờ?
Ô! Côi lầu mây ánh gì kim cương,
Áo nàng thơ ngây nao nao nghê thường.
Thơ bay! Thơ bay vô bàn tay ngà,
Thơ ngà ngà say! Thơ ngà ngà say!
Nàng ơi! đừng động… có nhạc trong giây,
Nhạc gây hoa mộng, nhạc ngát trong mây;
Nhạc lên cung hường, nhạc vô đào động,
Ô nàng tiên nương! Hợp nhạc đầy hương.
TÂN HÔN
Ồ lạ! làm sao thương nhớ quá!
Đêm nay trăng ngủ ở bên đường
Hồn nhiên bao hốt mơ trăng lạnh
Để giả vờ như ấp bóng nường!
Họ tưởng tân hôn êm ấm lạ!
Không hay sao ốm lả hoa tàn!
Và đêm nay khóc cho nên mới
Lộ một sông trăng chảy lệ vàng!
Họ tưởng tân hôn êm ấm lạ!
Không hay xuân kín vở màn trinh!
Ngoài kia gió lá lòn qua cửa
Chứng kiến làm sao chuyển đến cành?
Mộng rớt đêm nay như chất ngọc;
Người ta say nghiến những men tình;
Tôi hoan hô – phút giây thần diệu!
Chết giả nhưng cười trắng thủy tinh.
THI VỊ
Lá vàng rơi,
(Tôi khóc, anh ơi!)
Đàn rung tiếng:
Người yêu đương ngồi...
Trăng vàng rơi,
(Tôi khóc, anh ơi!)
Đàn nghẹn tiếng:
Người yêu đây rồi...
Hoa vàng rơi,
(Tôi khóc, anh ơi!)
Đàn rụng tiếng:
Người yêu đi rồi...
Sao vàng rơi,
(Tôi khóc, anh ơi!)
Đàn câm tiếng:
Người yêu xa rồi...
……………
Đêm vàng rơi,
(Thôi hết, anh ơi!)
Đàn bẻ phím:
Người yêu chết rồi.
HIỆN HÌNH
Gió thiệt đa tình hôn mặt hoa,
Thơm tho mùi thịt bắt say ngà!
Gió đi chới với trong khung trắng
Lộ nửa vần thơ, nửa điệu ca.
Tôi ráp lại xem. Ồ! Sự lạ!
Một người thiếu nữ hiện trong trăng.
Khăn hồng chùi lệ ngấn đôi mắt;
Da thịt phô bày ý tuyết băng.
Nường hé môi ra. Bay điệu nhạc
Mát như xuân mà ngọt tợ hương:
Ôi sao là khúc Ba sinh lụy
Rào rạt như đầy nổi cảm thương!
Tiếng ngọc, màu trăn quấn quýt nường
Phút giây người lộ mỏng như sương.
– Nường tan ra nhạc? – tan ra nhạc!
Khung trắng trời mây trắng lạ thường!
CƠN MÊ
Trời ơi! khóc đã đứt tươm hơi
Tiếng lệ thôi theo với nhịp đời
Tiếng lệ lìm đi như xác chết,
Trời ơi! khóc đã đứt tươm hơi,
Ai bảo là tôi chửa chết rồi!
– Máu cuồng vẫn chảy điệu mê tơi,
Máu cuồng run khắp trong thân thể,
Ai bảo là tôi chửa chết rồi!
… Trời hỡi! lạy ai cho ai thương
Để cho ai một ống hồi dương
Kéo dài mạch lạt trong im lặng
Núi vía vong gì để vấn vương?
HOÀNG HOA
Lam nhung ô! màu lưng chừng trời;
Xanh nhung ô! Màu phơi nơi nơi.
Vàng phai nằm im ôm non gầy;
Chim yên eo mình nương xương cây.
Đây mùa Hoàng hoa, mùa Hoàng hoa:
Đông nam mây đùn nơi thành xa…
Oanh già theo quyên quên tin chàng!
Đào theo phù dung: thư không sang!
Ngàn khơi, ngàn khơi, ta, ngàn khơi:
Làm trăng theo chàng qua muôn nơi;
Theo chàng ta làm con chim uyên;
Làm mây theo chàng bên nhung yên.
Chàng ơi! hồn say trong mơ màng,
– Hồn ta! Hay là hồn tình lang?
Non Yên tên bay ngang muôn đầu…
Thâm khuê oan gì giam xuân sâu?
– Ai xây bờ xanh trên xương người?!
Ai xây mồ hoa chôn đời tươi?
CUỐI THU
Đêm nay hồn lặng làm sao!
Cánh thu ôm cả chiêm bao vào lòng.
Sao xanh lợt phím tơ đồng,
Gió ôi là gió! buồn đong thổi về,
Không gian mưa lệ đầm đìa:
Đầy sân trắng toát hoa lê đầu mùa.
Trời lam ứ đặc tình thu,
Ô kia! mây bạc nặng lùa về tây.
Hồn sao không động mà say!
Chà! đôi chim khướu nó bay tung trời…
Nhạc đâu bỗng vót từng khơi
Hồn theo với nhạc, hồn ơi là hồn!
Buồn thôi như rượu thấm dồn,
Lên men nồng khướt, xoay tròn trên không.
NGHÊ THƯỜNG
Ô trời hôm nay sao mà xanh!
Ngọc trăng xây vàng trên muôn cành,
Nhưng mây tê ngời sao kim cương,
Dạ lan tê ngời say men hương;
Lầu ai ánh gì như lưu ly?
Nụ cười ai trắng như hoa lê?
Thủy tinh ai để lòng gương hồ?
Không gian xà cừ hay san hô?
Đêm ôm hồn tôi chơi phiêu diêu
Bắt gặp nàng thơ diện yêu kiều;
Man mác cho nên nhớ chị Hằng:
Hai tôi nhịp nhàng lên cung trăng…
Ồ là ngọc thạch hay trân châu?
Mã não hay là hổ phách đây?
– Cung thiềm vắt vẻo cài lên mây.
Tiên nữ ra chào, tình ngây ngây…
Nầy! muôn ngọc nữ ngớp y thường
Tóc quyện bay mùi tô hợp hương
Uốn mình say lượn sóng xiêm nghê;
Khung Phụng cầu hoàng sôi đê mê…
Diễm lệ, Hằng Nga bước xuống đền:
Điệu ca thần diệu vẳng đưa lên…
– Chúng tôi lạc giữa mộng như ngà
Ngỡ vướng vào muôn tơ lụa sa…
… Hai tôi vừa ghé bến sông Ngân:
Ô! nàng Xuân Hương ngực để trần.
Ngâm bài “Vấn nguyệt” tiếng trong ngần
Nhìn xuống nhân gian cười như điên.
ĐẸP VÀ DÂM
Tặng Trọng Miên
TRANH LÕA THỂ
Dáng tầm xuân uốn trong tranh Tố nữ,
Ô tiên nương! Nàng lại ngự nơi nầy?
Nàng ở mô? Xiêm áo bỏ đâu đây?
Đến triển lãm cả tấm thân kiều diễm.
Nàng là tuyết hay da nàng tuyết điểm?
Nàng là hương hay nhan sắc lên hương?
Mắt ngời châu rung ánh sóng nghê thường;
Lệ tích lại sắp tuôn hàng đũa ngọc.
Đêm u huyền ngủ mơ trên mái tóc.
Vài chút trăng say đọng ở làn môi.
Hai vú nàng! Hai vú nàng! Chao ôi!
Cho tôi nút một dòng sâm ngọt lộng.
Ôi lồ lộ một tòa hoa nghiêm động!
Tôi run run hãm lại cánh hồn si…
Ồ hai tay rơi chén ngọc lưu ly;
Ồ hai chân nở màu sen ẻo lả;
Cho tôi nàng! Cho tôi nàng! Tất cả…
Tôi miên man uống lại mộng quỳnh dao
Cho đê mê, chới với, hồn lên cao,
– Một tinh cầu sẽ tan ra biển lệ.
Tiên nương hỡi! nàng sống trên thế hệ,
Bóng thời gian phải qụy dưới chân nàng –
Xuân muôn đời di dưỡng giữa vùng tang!
Gương phép tắc suốt soi ngàn mộng ảnh!
Cớ làm sao nâng niu bầu giá lạnh,
Ấp tranh người, lơ đãng ngắm thi nhân?
Hay nàng nhớ nhung các phượng đền lân?
Hay nàng ước mơ tình trong trắng ngọc?
Ôi! Nàng ôi! Làm sao nàng chẳng khóc
Người thi nhân, vẻ đẹp của khiêu dâm –
Trăng thanh tịnh còn lóng trong thơ câm,
Nhạc vô minh hằng sôi trên nét chữ?
Ôi! Nàng ơi! thốt lên, lời ngọc nữ,
Lời trân châu rúng cả phím lòng tôi…
Ngọc Kiều! Ngọc Kiều! đến cặp song đôi
Cho tôi đọ vẻ hương trời sắc nước;
Vẻ huyền diệu ứ men say lướt mướt;
Vẻ yêu tinh dồn giận thấu vô gan;
Ta thiếp đi – trong một phút mê loàn
Xuống muôn đợt rồi bay lên tột bực…
MỘNG
Ồ! Mộng đêm thu, mây vút xa,
Say sưa lộ sắc cạnh Đào hoa:
A ta! Lý Bạch! hồn ba lệ!
Rượu nốc vào: rung khúc đập ca…
Mộng trắng phau phau, vót cung ngà:
Xuân Hương! Người ngọc, máu say ngà!
Nhấn dây tơ loạn, – buồn lơi lả.
Đờn phất hương trăng, nẩy điệu ra…
Muôn dặm sông Ngân, con mộng lớn,
Ô! là đại điện ánh trân châu…
Có người thi sĩ nhặt hoa rụng
Những cánh đau thương sắp mặt lầu!
………………………………..
Cỏ thơm lay quyện thu như mướt
Đùa mộng mơ bên suối ngọc tuyền;
Trên bờ ai chết khô ra xác?
Đây Ngọc Kiều đây!
Trinh tiết nguyên.
SẮC ĐẸP
Mộng rất xanh,mộng rất xanh,rất xanh…
Choáng thời gian vây môn đầu thục nữ.
Hồn đê mê, trong khi lòng giận dữ,
Và tạo ra một thứ sáng hào quang:
Những mặt tươi, nhan sắc đẹp như trăng
Và sắc lẻm như thanh gươm vấy máu;
Những đôi mắt, kho tàng muôn châu báu,
Có những hàng đũa ngọc gắp hương yêu;
Những môi son phản ảnh một trời chiều,
– Một trời chiều mà muôn hoa nín thở;
Những vú nõn: đồi cong thon, nho nhỏ,
Với đôi dòng suối sữa trắng như tinh;
Ôi rất thanh! rất thanh là rất thanh!
Ngát thinh khí vì thơm tho như xạ,
Và rùng rợn như một điềm quái lạ.
Hồn người nặng bị riềng khoăn sắt đõ,
Hễ chiêm bao là thấy chuyện đau thương:
Hồn người mê như Sắc đẹp trên giường.
MƠ TIÊN
Hồn bay! hồn bay! hồn bay!
Ngửa nghiêng tắm mát vàng lay, nhạc hường;
Đêm nay no ớn nguồn hương,
Một trời thanh khí mười phương đa tình.
Hồn tôi mất cả đồng trinh
A ha! Mê luyến những hình tiên nga?
Bao giờ cho mộng nở hoa
Bao giờ xuân chín nõn nà trên môi?
Để tôi đi cướp mây trời
Vén ra cho thấy một vài nường tiên.
Ô coi! Hồn đương say nghiền
Đã nư khoái lạc trong miền chiêm bao!
BÀN CHÂN
Nàng! hở nàng! hãy cắn vào hồn ta.
Hồn nguyệt bạch ran lên chiều háo hức!
Tôi uống trọn cặp môi hường thơm phức.
Ô cặp mắt đa tình ngời sắc kiếm!
… Một bàn chân ve vuốt một bàn chân!
Mát làm sao! mát rợn cả châu thân.
Máu ứ lại, máu dồn lên giữa ngực.
Ôi! Thớ thịt có đàn lên cung bực
Hồn tôi ôm gót ngọc, lắng âm thanh…
CÙNG MỘT CÔ ĐÀO HÁT BỘ
Lạ sao! cả rạp không ai khóc,
Chỉ có mình cô khóc với cô!
– Nước mắt ly sầu hay giả dối?
Khúc ca như vọng tiếng trong mồ!
Dáng cô uốn éo dường tơ liễu!
Xiêm áo rung rinh tợ nắng vàng.
Có phải hồn cô buồn lảo đảo
Không hồn đồng điệu nhịp nhàng than?
Không đâu, Tư Đức! không đâu cô…
Cô dẫn hồn tôi tự nãy giờ…
Lườn lượn vơi vơi trên sóng múa,
Rúng như ý nhạc phả đường tơ.
Tôi đi tìm đẹp trên sân khấu
– Đẹp bỏ cô khi cổi lốt tuồng!
Để yêu cô với hồn thi sĩ;
Để thấy nguồn thơ rào rạt tuôn…
Mắt cô buồn quá! – tôi yêu quá!
– Nghệ thuật tràn ra giữa bể đêm.
Tôi chợt ôm cô trong giấc mộng
Nút bao thanh khí, đã nư thèm…
QUẢ MĂNG CỤT
Chất ngọt da thơm vào giữa mắt.
A ha! Mùi sữa mớm vô răng…
Ôi khối tình! khối mộng!
Lộ sắc tướng mùa thu.
Màu da huyền lên nước;
Sóng mặt nổi vân nu.
Môi ai làm hoa nở
Mời mọc khách qua đường!
Ôi bàn tay rạn mở
Cả một bầu thanh hương!
Múi trắng sao như ngọc!
Múi mát tợ thịt thơm!
Môi hoa ai mời mọc –
Ngọt lịm đến linh hồn.
Những hòn răng anh ánh
(Đây không phải hòn trăng!)
Hiện ra sau múi ngọc,
Cười vỡ cả không gian!
NGƯỜI SAY RƯỢU
“Rót chén này rồi chén nữa đi.
Có hương trong ấy, uống li bì…
Cho thơm cả miệng – hàm răng khớp
Cho chảy trong lòng suối biệt ly!
Ngô Cơ! Nàng hãy rót cho mau.
Rượu mới kề môi đã nổi màu:
Ta thấy hình nàng thu gọn lại
Có đôi mắt biếc của mùa thu!
Nốc chén nầy còn chén nữa đây.
Mộng bay ngàn dặm với thơ bay…
Xưa tê một chuyến lên cung Quảng
Mê luyến ai cho bạc tháng ngày!”
Người say rượu uống bao giòng tinh huyết,
Mà đêm nhung nhẹ lướt dải đồi mây.
Người muốn cho bao lời ca bi thiết
Chiếm muôn hồn như một khúc say ngây.
Đây bóng lá ánh trăng nhòm sấp ngã
– Một cô hồn có lẽ thoáng đi qua
Sao lốm đốm trên cây nằm lả tả.
Một chuỗi cười rồ rộ ở trong hoa.
Tiếng cười vừa mới ngắt.
Sóng vàng nổi lao xao:
Có người đương đuổi bắt.
Ma men bên suối đào…
Rạng mai có kẻ đi về đấy:
Ôi! Người say rượu chết nằm queo!
Ngọc sương nức nở tan thành lệ!
Hơi rượu say nồng vẫn quyện theo!
CUỒNG VÀ ÁNH SÁNG
Tặng hai anh Thoại và Hường
SỌ NGƯỜI
Ôi khối mộng của hồn thơ chếnh choáng!
Ôi buồng xuân hơ hớ cánh đào sương!
Ôi bình vàng! Ôi chén ngọc đầy hương!
Ôi hồ nguyệt đọng nhiều trăng lấp loáng!
Ôi thần tỉnh! Người chứa một trời thương.
Người yên tịnhnhưng người đi muôn dặm
Máy thu thanh hòa âm nhạc thơm tho!
Miệng yêu kiều mơn ánh sáng say no!
Nguồn trinh tiết gây hồng tươi xanh thắm!
Bầu sữa người êm mát vạn sầu lo.
Một đêm vàng – một đêm vàng âm điệu
Đầy nhựa thơm, xanh mịt ngàn phi lau
Mộng ngời lên bay đến một bến tàu –
Biển ngọc bích, thuyền buồm say sóng dịu;
Hương ngọt ngào, ánh sáng chớp mau mau.
Hương say người như say men tình ái,
Kề ngực trăng người mớm vị say sưa.
Người chưa say vì hương vị chưa bưa:
Dìm trăng xuống một vùng trăng nước giãi
Và xáo lên… diêu động bóng ngàn xưa.
… Hoa thần bí vấn vương hồn ngọc nữ;
Động đào nguyên chấp chóa ánh lưu ly;
Ô! sắc phàm trên bộ mặt từ bi;
Ô! tiên nương trong tình xuân đầy ứ;
– Một u sầu dìu dịu của cung phi.
Ôi! Sọ người! Sọ người! – Gương phép tắc!
– Ngọc Kiều ơi! ghé lại ngắm dong nhan.
Ngọc Kiều ơi ta chợp thấy tim nàng,
Tim nàng bằng đá, tim nàng bằng sắt.
Ngọc Kiều! hơi độc sắp tràn lan!
Người ngất ngư – Chết trong muôn thế kỷ!
Chạy điên rồ… đứng sựng giữa xương ma.
Người là ai? Người có phải là ta?
…………………………
SẦU LÃNG TỬ
Buồn sao muốn khóc cho ra tiếng
Nước mắt tương tư phã điệu đàn…
Buồn sao muốn khóc như con nít
Rạo rực trong mi tợ nắng giàn…
Buồn sao muốn khóc cho ra máu
Hiện ảnh trong hồn một đám tang…
Buồn sao muốn hốt bao nhiêu lệ
Viết mạnh trong tay một chữ: Nàng…
Có người buồn quá không sao khóc
Làm mùi thanh khí quyện tiên nương.
Có người buồn quá không sao khóc
Cười thơm như ngọc dội hương vang.
– Đây chàng Lãng Tử buồn rơi lệ
Miệng cứng hào quang chảy tợ vàng…
ĐỒ MI HOA
Lòng náo nức như hương trầm mới dậy:
Gió tâm tư say chúi nửa lừng mơ…
Đêm kim sa hay sao mà run rẩy?
Không khí men, trăng liễu mướt đường tơ.
Đây một đóa đồ mi, – ta đón lấy,
Ấp hồn hoa… đem đặt giữa bài thơ.
Đài nộn nhụy hóa nguồn trinh tinh khiết
Ướp một làn hương rượu quyện lâng lâng;
Tràng cánh trắng biến ra da thịt tuyết,
Một tiên nương mừa tựa một giai nhân,
Ngửng đôi mắt chứa mùa xuân phẩm tiết,
Giữa bài thơ… đưa vẳng tiếng ngân ngân.
Ôi sắc đẹp! anh hoa hồn vũ trụ!
Phẩm tràng sinh! Tinh chất khí âm dương!
Mi làm long phím lòng muôn trinh nữ;
Muôn tài hoa nghiêng trước vẻ thiên hương.
Mi rớt ngọc cho vang muôn tình tứ;
Mi nhả sâm ngọt lịm vạn sầu thương.
Giai nhân đi trong chiêm bao ẻo lả
Để lời ca gợn sóng khí hoa men;
Tay búp sen kẻ lên vàng óng ả
Những đường thêu kim tuyến rúng đêm huyền.
– Ngừng hơi thở… ta nép trong bóng lá
Để vần thơtheo nhịp điệu thuyền quyên
Ta những muốn sầu thương thôi biểu lộ.
– Sắc trong màu, màu trong sắc; hân hoan…
Ta những muốn mùa đông nhường lại chỗ.
– Nhạc gầy hương, hương gầy nhạc; lan man…
Ta những muốn màn đen về cõi mộ.
– Cả không gian là bể sáng tràn lan…
Rồi sắc đẹp hiện ra trong chín phẩm
Linh thiêng như mây nước đỉnh Nga My!
Và muôn hồn hoa lên vì say ngấm.
Và muôn lòng phát tiết cả uy nghi;
– Đêm nầy đây ngời ngọc ngà sa gấm
Sắc đẹp vừa hiện giữa đóa đồ mi.
CẶP MẮT
Ôi! Cặp mắt của người trong tợ ngọc
Sáng như gươm và chấp chóa kim cương!
Mỗi cái ngó là một vì sao mọc!
Mỗi liếc yêu là phảng phất mùi hương.
Hai mắt ấy chói hào quang sáng ngợp
Dẫn hồn ta vào thế giới thiêng liêng,
Hớp nhiều trăng cho niềm trinh rất ngớp
Say nhạc hường nổi bổng giữa đào nguyên…
Người ở đâu? Người ở đâu? Người hỡi!
Hai mắt người sao cứ hiện bên ta?
Ta mơ màng và run lên khấp khởi!
Ta ngỡ là uống cạn suối bao la!
Hơn một bận ta đi vào cõi chết
Cạy nắp hòm tìm thi vị cao sang,
Ôi mắt người! mắt người! hiện rõ rệt:
Ta gào lên… chấn động cả vùng tang.
NÀNG BƯỚC TỚI…
Nàng bước tới như sông trăng chảy ngọc;
Như nắng thơm hớp đặc cả nguồn hương;
Là nơi đây đoàn tụ nhạc mười phương
Ứ thành xuân cho niên hoa bất tuyệt,
Cho mở rộng muôn cảm hoài tinh khiết;
Cả thời gian dồn lại ở bàn tay;
Hồn hoa men ôm cả trí đêm nay
Tìm thi vị bay rờn qua ý sắc...
Ai giam lỏng một vì sao giữa mắt
Ánh con ngươi hàm súc biết bao lời?
Lời truyền sóng đánh điện khắp muôn trời,
Chữ bí mật chứa ngầm hơi chất nổ...
Nàng bước tới là tim tôi lay đổ!
Đường thăng thiên tình cứ việc bay lên,
Tôi lạy trời! tôi lạy cả vô biên!
Tình tôi sững vì ăn nhiều ánh sáng,
Nao nao quá; hồng thơm vì ửng rạng,
– Quả nhân duyên mùi mẫn vị phong trần.
Nàng! nàng! nàng! không có nữa châu thân;
Xác là mộng mà tình là tuyệt đích!
Hỡi không gian! hãy tan ra tiếng địch
Của lòng yêu ca ngợi tuyệt vời cao
Hỡi trần gian! hãy chết ngột trong sao
Cho chân lý ngời ra như lưỡi kiếm;
Cho tình ta xô dồn sang cực điểm;
Và hào quang khiêu vũ với hào quang...
PHƯƠNG THẢO
Phương Thảo ơi!Phương Thảo ơi!
Đêm nay nàng khóc bao nhiêu lệ
Lệ nàng có chảy máu hay không?
Đêm nay nàng uống bao nhiêu mộng
Mộng nàng có trắng tợ hoa lê?
Phương Thảo ơi!Phương Thảo ơi!
Đêm nay nàng chết trong tim phổi –
Mặt nàng dồi phấn trăng xanh xao;
Nhung trong tròng mắt buồn mơ ảo;
Cười hoa tàn tạ ở trên môi.
Phương Thảo ơi!Phương Thảo ơi!
Xác nàng giam hãm trên giường bịnh –
Một trộ ho dồn giận thấu gan.
Hồn nàng mơ nhạc, hương, yến sáng
Biết trẩy nơi mô ứ đặc tình?
Phương Thảo ơi!Phương Thảo ơi!
Đêm nay nàng chết trong tim phổi –
– Ngoài cửa tràn trề xuân mộng xuân!
Đêm nay mạch lạc nàng tê cứng
– Ngực vỡ cho kinh động đến trời!
Phương Thảo ơi!Phương Thảo ơi!
MỘNG LẠ
Mộng sao mộng lạ - trắng như ngà
Giai nhân hiện dưới bóng hằng nga…
Họ đẹp như xuân, sắc như gấm
Và hồn hé nhạc thắm như hoa.
Nguồn sống thơm tho chảy giữa lòng.
Xô bồ gót ngọc bước song song…
Áo xiêm ăn đứt màu trăng sáng
Gió nép rình nghe tiếng chạm vàng
Những cặp môi cười gươm sắc lẹm
Chóa lên không khí dội hương vang.
Khoái lạc ửng hồng như quả gấc.
– Đi đâu ăn cả hương ngây ngất…
Ôi đi! Đoàn tiên lột khỏa thân
Hoan hô xác thịt chiếm ngôi thần.
ĂN MÀY
Thì ăn mày! thì ăn mày!ăn mày…
Hồn ta đau quá là ta ngửa tay
Lạy tứ hướng xin khắp và thiên hạ:
Nắng có nhạc chớp đầy hơi hương lạ
Nấc âm thanh chết lịm giữa triền miên;
Gió mang thư bay cho đến cung thiềm
Thổi chữ gấm bằng khí điên cuồng vọng;
Và trăng bổng ngây khờ nên nổi sóng
Xuống không gian như bể sáng kim cương;
Cho ta xin trong một tối du dương
Muôn thớ đàn run trên da thịt tuyết,
– Đàn và thơ kết thành dây tinh huyết
Có nguồn thương trào vọt miếng phong cầm:
Cho ta xin ý điệu của tình câm
Là giãi hết bí huyền nương bóng tối…
Hay trộ cười trên làn môi hấp hối;
Còn đây! Còn đây! Tiếng rượu hú ma –
Tứ thuốc phiện thu nhập khí mồ; hoa;
Ừ, tội chi ta khong vào địa ngục
Đặng xin nốt ngọc oan ương thề thốt,
Giam chung thân mà sáng quá thiên đường;
Đặng ngủ nhờ một đêm với Xuân Hương…
Baudelaire! Người là Vua Thi Sĩ!
Cho xin trụm bao nhiêu mùi thi vị,
Phà hơi lên, truyền nhiễm thấu trần ai…
NGỌC
Lúc trăng lên vừa có ngọc ra đời:
Ngọc thơm tho như là hương trinh nữ;
Ngọc cao quý ánh muôn màu cẩm tú.
Yến hào quang nẩy bật miếng phong cầm;
Ngọc đây là thâu góp vị muôn xuân
Và anh hoa của một bầu nhược thủy;
Ngọc mầu nhiệm nên pháp danh Như Ý,
Kết tinh bằng tứ tượng với âm dương;
Ngọc chơn nhơn cho phật tử cúng dường
Và chiêm ngưỡng giữa kỳ hoa dị thảo;
Ngọc là chúa của kim cương thất bảo
Chan chói ra trùm suốt cả không gian,
Lĩnh hội từ hơi thở của đêm vàng
Đêm huyền diệu của một trời châu báu;
Ngọc có thân xẻ ra muôn mạch máu
Mớm cho người lạnh ớn cả hàm răng;
Ngọc chia hồn đễ ngập mỗi đường trăng
Cho trăng sửng, trăng rờn, trăng chuyển động.
Ngọc phép tắc trổ ra muôn sắc tướng
Chạm vào người rún rẩy cả châu thân;
Ngọc đồng trinh nên thanh bạch trăm phần;
Ngọc ra đời – Tình tôi run đến óc…
Nàng! a nàng! Sao nàng tên là Ngọc?
Nàng muốn ta quỳ gối dưới chân nàng?
Nàng muốn ta cung phụng rất cao sang?
Đặt bàn thờ ở trong lòng cẩm thạch?
Nàng muốn ta dâng cả hồn và phách?
Trời ôi trời! nàng là Ngọc hay sao?
Tôi ôm nàng trong một giấc chiêm bao…
Nàng là Ngọc? – Hào quang sao nóng hổi?
Chất da thịt sáng rần qua tim phổi…
Ôi thôi rồi! Ngọc vỡ cả màu trinh!
Nguồn phúc hậu trắng rợn một giòng tinh
Ta muốn uống cho nư cơn khoái lạc
Cho đê mê mà lên cung trụy lạc
Ở trong hồn chảy máu mãi không thôi
– Sao đêm nay bỗng có Ngọc ra đời
Trăng sáng quá – Ngọc tan ra Như Ý?
THƠ BAY
Thơ bay lên đỉnh núi Nga Mi
Gạ chơi mây nước phương phi –
Lột màu sắc tướng trong ni;
Mộng qua,bắt mộng đồ mi lờ đờ!
Thơ bay lên tới động Dương Quý Phi
Gạn xin nước mắt lưu ly –
Của không nàng tiếc làm chi;
Mắt tôi ráo lệ lấy gì xốn xang!
Thơ bay lên cho đến gã Vương Duy
Ghẹ xem bức tranh Quý Phi –
Tinh thần lộ cả uy nghi;
Càn khôn chụp ở hàng mi trập trùng!
Thơ bay lên cho đến chàng Phụng Kỳ
Gặn nghe thần nhạc lâm ly –
Ánh ra màu sắc tinh vi;
Rưng rưng yến sáng những gì chiêm bao!
Thơ bay về tắm mát suối âm ty
Xác tôi chết lạnh trôi đi –
Lấy ai siêu độ từ bi;
Hồn xiêu hồn đến quy y bên nàng!
CÔ GÁI NGÂY THƠ
Sóng thu ba vừa dâng lên khóe mắt,
Ôi thôi rồi! chếtsững cả con ngươi…
Màu hoa trăng trang điểm cặp môi cười
Thêm ý nhị như ân tình háo hức;
Mùa nhạc gẫm nao nao trong lồng ngực;
Đôi tuyết lê ấp úng bởi e dè;
Xuân dậy thì đương độ khởi đê mê,
Ô cặp má đồng tiền ngây thơ lạ!
Hương da thịt còn thơm hơn chất xạ.
Đây đàn thơ, ai sáng kiến cho ra?
Đây đàn thơ, từ điệu sắp ngân nga
Cho vàng ngọc của hồn va sảng sốt…
Hồn tôi rúng đến muôn giây thần cốt,
Phép làm sao! Như chân lý ra đời;
Như nơi đây linh diệu của muôn trời
Vừa hớn hở quy hàng bên Sắc Đẹp,
Chao ôi trời! làm sao nàng cảm biết
Nàng ở đây hay nàng bước qua đây
Cả anh hoa là sắc tướng thơ ngây
Chưa run chạm những tơ đồng ảo não?
Men vật chất sặc lên mùi cám dỗ
Hồn nàng sao khỏi lạc giữa yên ba?
Chao ôi trời! thế giới ánh bao la
Màu trụy lạc vờn trong không khí mộ!
Người nghệ sĩ lòng buồn hơn cổ độ
Khóc Ngây Thơ, mà tóc bạc không hay…
Lòng chết đi nhưng máu vẫn cuồng say
Nhịp cung cầm cho vang lên tiếng nhạc
Cho ngất lịm giữa nguồn thơm khoái lạc
Đương tượng hình một trinh nữ trong mơ.
… Đây du dương vừa ngợp cả trăng sao
Hồn bay qua muôn luồng không khí nhẹ
No ứ quá, nhưng không thôi quạnh quẽ
Không thôi trào máu lệ giữa con ngươi.
MỘT CÕI TRỜI
Ồ, đừng có ngớp! mời anh hãy bước.
Qua nơi này là cách biệt trần gian.
Điềm anh hoa!
Nức nở tiếng tơ vàng
Lùa hết trọi vào trong khung cửa ngọc:
–Trời tôi rộng, mịn màng hơn suối tóc,
Ngả ngớn trong hương xạ hiệp hương thần
Anh bước đi là lảo đảo hai chân
Mắt rất mát và miệng nghe ngòn ngọt.
Đây bay ra! Bay ra… êm rót rót
Anh ghé tai! – tiếng nhạc dẫn hồn hoa
– Cả trăm hoa, phong vị sắc quần thoa,
Đi vào cõi mê ly không bờ bến…
Bước đi anh! Sa gấm trải lòng đường.
Trời tôi rộng. Nầy đây tầng cửa khác.
Đây dồn ứ muôn sắc màu khoái lạc.
Anh đừng run! Đừng dại! Cũng đừng điên!
Lẹ làm sao! Địa ngục hiện ra liền,
Anh đừng khiếp! – Lòng tôi mang địa ngục.
Mình nóng hổi và hơi ran giữa ngực
Tôi mê man ghì lấy một giai nhân.
Hồn say sưa đương cố lột cho trần
Cả sắc đẹp ngời ra như lưỡi kiếm.
Lưỡi lăng líu mất rồi! – tôi đã liếm:
Gì tinh ba trắng rợn sóng làn môi.
Trí thơm tho nên rung động bồi hồi
Trong phút lạ! – mơ hồ xương sọ vỡ…
Trời tôi rộng. Mời anh: bước nữa đi!
Ôi thiên tượng!
– Ngai vàng vừa xuất hiện:
Trăng dệt gấm mà sao thêu kim tuyến;
Cả không gian ngời kết ngọc kim cương
Đây người thơ lùa báu giữa lòng thương;
Miệng như đàn nói ra thành điệu nhạc;
Mắt có phép trào ra hương khoái lạc;
Tay hoa tay liền nở chữ phương phi…
TRÁI TIM
Ngươi, bàn thờ đặt trên đài xuân mộng,
Nhà thi nhân mơ hớp khói trầm hương!
Ngươi, nguồn đào khơi giữa bến Tầm Dương,
Thuyền ngư phủ lờ đờ say sóng nguyệt!
Xây mộng đẹp bằng da ngà áo tuyết,
Gái ôm đàn he hé cặp thu ba:
Tiếng vàng tiếng ngọc xào xạc chen ra…
Đêm rớt lệ, trăng ôm niềm tóc bạc!
Ngươi, đào tiên ngậm trong răng Bạch Hạc.
Ta giơ tay toan hứng phẩm tràng sinh!
Chim bay hút vì là chim vô tình,
Tìm đến chỗ nường trăng ngồi vọc nước!
Ngươi! Hỡi ngươi! Gương thủy tinh trong mướt
Soi muôn màu, muôn ảnh ở trần gian!
– Đây tân hôn ngào ngọt vị như đàn…
Đây lý tưởng im lìm như sắc chết…
Đây xác thịt ớn lên vì đã mệt…
Tôi ăn mày chỉ một trái tim thôi!
Lạy tứ hướng cô mới chịu cho tôi!
Cô vùng vằng là tôi không có thả…
Sao tôi thấy vẻ gì như sắt đá
Trên tay tôi, êm ái tợ đàn tơ?
Sao tôi cảm vẻ gì như bài thơ
Hợp tinh khí chảy ra thành chất ngọc?
Sao tôi ngấm vẻ gì như thuốc độc –
Máu ngừng ru, mà hồn thoát lên cao?
Mình say chưa? Mình đã thật say nao?
Có lảo đảo? có điên cuồng đấy chứ?
(Ôi! Say khướt mới dào muôn ý tứ;
Ôi! Điên rồ mới ngớp ánh chiêm bao;
Ôi! Dâm cuồng mới biết giá trăng sao.)
– Yêu bằng mộng là mơ tim sáng láng;
– Đây sự thực trần truồng nằm giữa háng!
CHÂU
I
Tôi nói làm sao! – Cái đẹp câm.
Đẹp trong pho tượng xuất ra thần
Một con người mộng – con người mộng
Trễ nải thanh tân biếng nhác thầm
Muôn sợi đàn tơ buông lõa xõa…
Vẻ gì sùm sụp ướt trên mi
Vẻ gì dã dượi không lay động
– Cặp mắt mùa thu đương đắm si
Ôi đẹp đau thương sáng thiết tha
Hồn ơi! Cặp mắt vỡ men hoa
Hồn ơi! Cặp mắt say thơ mộng
Dần biến ra châu trắng mịn mà.
II
Tôi thấy vàng mơ động khí giời
Mà nàng làm tượng lắng im hơi
Để ra một vẻ đau thần bí
Linh động vang lên chín phẩm ngời
Tôi mượn tình câm mớm lưỡi răng
Để nghe rũ rượi đã bay lan
Để đưa sanh mạch khơi hơi thở;
Hấp hối hờn run hộ vệ nàng
Có cặp lông mày phớt ráng đêm
Dậy như men rượu gợi mơ thèm
Có gì uyển chuyển trên da thịt
Nức một đường thơm một điệu êm
Đây máy thu thanh im dưới tóc
Dẫn cho âm hưởng thấm vô lòng
Và hai lỗ hở hờ hương vị
Úp mở như hình một dáng cong
Đôi má bây chừ tôi xát yêu
Nóng run như gió lá say chiều
Từ lưng uốn éo xuống chân trúc
Đờ đẫn thanh bai tỏa ý kiều
Những dấu tiên tri kín đáy hồn
Đây tôi truyền sóng ở trong hôn
Cho Nàng sống với hồn tôi sống
Với cả hoa trăng sáng chập chờn
Còn tiếng đàn tranh bay ra môi
Những thơm những mộng rúng bồi hồi
Và bàn tay ngọc dính trên ngực
Ôm nhịp đau thương muốn rụng rời
Trực giác đi ra trên trán kia
Có màu sắc tướng rất phương phi…
Vẻ chi mãnh liệt nhưng êm ái
Trong cặp tuyết lê ướm dậy thì
Tôi nhìn đâu thấy cặp đùi non
Một vẻ tơ mơ một vẻ ngon…
Tôi hốt ghen tuông hình ảnh mộng
Rêm rêm khoái lạc – khói sương vờn
III
Tôi đắm hồn tôi cho chết say
Như hoa mảnh khảnh xác thu gầy
Ở trong cặp mắt như châu ấy
Và biến ra châu lã chã đầy
Em đã là châu lệ cũng châu
Mắt tôi đỡ khát biết bao sầu
Biết bao ánh ngọc rung rinh nổi
Giữa bể vàng mơ giữa cảnh mơ
***
Với cả tình hấp dẫn vị băng trinh
Với cả tình thôi miên trí óc mình
Ôi! ngây ngất trong nguồn sương khói mộng
Thần kinh hệ muôn giây chiều rúng động
Để van lơn niềm lệ khóc khôn ngừng
Nơi cõi lòng đầy đặc ứ muôn xuân
Nơi khí rã tinh sầu và tủy lạnh
Nơi khí rã tinh sầu và máu lạnh
Tôi dường nghe trong một phút mê man
Hồn thanh thiên cho đến phách dương gian
Đều vỡ lở cho rung rinh thần thức
– Một thế giới mờ đi trong sáng đục
Và im hơi cho xuất khí âm hư…
Sao? Màu nàng vấn vít lấy màu thơ
Với tình tiết và tên hoa vô thượng
Với đôi mắt đẹp câm trong sắc tượng
Biến ra châu nguyên vẹn cốt thiên đàng
Nên Thiên tài đang tắm ở suối vàng
Theo trực giác bay lên nguồn ngọc lệ
Cho đã khát trong đê mê huyền bí
Ánh tiên tri nức nở sóng anh linh
Đường kinh tuyến hút nhiễm chất vô hình
Dẫn địa ngục đi vào đôi giếng loạn?
***
Đây bản đàn thơ rất xốn xang
Là đôi mắt biếc của mơ màng
Mầu thu lướt mướt trong làn sóng
Run rẩy căm hờn nức nở than
Thơ tôi lưu luyến giữa dòng châu
Trễ nải cho nên ứ mộng sầu
Châu vỡ Thiên tài lai láng cả
Chết rồi! khí phách của tôi đâu?
Tôi đã hôn lên đôi mắt thơ
Rồi mang đôi mắt ở trong mơ
Giờ đôi mắt hiện xanh như ngọc
Ám ảnh hồn tôi đến ngất ngư
Tôi chết ngay đây chẳng nói rằng
Tả mình lạnh khớp đến hàm răng
Thần gì đã xuất ra đôi mắt
Vội đẩy hồn tôi tới bóng giăng
Một bóng giăng rồi một bóng giăng
Hồn vẫn phiêu lưu rất nhẹ nhàng
Đến mút không gian là bát ngát
Một trời thơ mộng đẹp mê man
Châu báu cớ chi không động đây?
Bầu xanh đầy đặc vẻ huyền mơ
Cơ hồ không khí thanh bai quá
Ý sắc thiêng liêng sáng dật dờ
Bỗng khúc dương cầm nấc tiếng thu
Bỗng đôi mắt ngọc hiện xanh mờ…
Và châu và báu và thanh khí
Nức nở tan thành vạn giọt thơ
***
Tê tái hồn tôi khóc nức nở
Là khi ảnh ấy ở trên tay
Cơ hồ thân thể run cầm cập
– Thanh sắc muôn xuân đến đã đầy!
Cơ hồ trực giác lên cung bậc
Điệu nhạc mê người đến chết say
Ảnh ơi! Tôi áp lên trên ngực
Khoan hãm tim tôi đứng lại ngay
Tôi còn hơi hám trên môi miếng
Giữ kín ngầm yêu tinh chửa dây
Tôi còn sú ảnh trong môi miếng
Hôn đứt hơi tôi những phút nầy
Chao ôi! Thân thể run cầm cập
– Thanh sắc muôn xuân đến đã đầy!
Ảnh ơi! đôi mắt mơ màng quá
Ăn đứt màu thơ – xanh ngất ngây
Tóc xõa đàn tơ rơi lướt mướt
Hồn thu đã hiện khóc thu gầy
Chao ôi! Toàn ảnh tuôn ra lệ
Tê tái hồn tôi khóc rấm rây
Châu vỡ nguồn châu – não vỡ não
– Thanh sắc muôn xuân đến đã đầy!
***
Say mức say mơ say mất mây
Thần châu tôi xuất phút nầy đây
Mau lên! Tinh túy ngàn-muôn-triệu
Thế giới – hư linh – hiệp lại nầy
***
Tối hôm nay mùa thu đang ảo não
Trong gió rên và trong lá vàng bay
Mỗi gân trăng rúng rẩy một luồng say
Mỗi hơi thở hoa hồng vang nức nở
Và mạch máu không gian dường vỡ lở
Hú ma điên – kinh động vạn hồn đau
Muôn u phiền đầy đặc ứ trong đầu
Muôn sầu hận xây mồ ngay giữa phổi
Tôi ngây ngất trong bể lòng sôi nổi
Để hồn mê trôi dạt cõi xa mơ
Mình lặng ngồi trên tảng đá trơ vơ
Tình khóc mướt trong đêm thu ấp ủ
Nhạc khiêu vũ đâu đây lan sóng múa
Tôi tưởng chừng… da thịt biến ra thơm
Những đầu lâu rã hết khí xanh dờn
Những xiêm áo bay rờn trong cảnh mộng
Cả địa ngục đi vào trăm lỗ hổng
Bắn tinh ra trộn trạo giữa nguồn hương
Nhưng, nhiệm mầu! trước mắt, ánh trăng hường
Bay lả tả – muôn hoa đều nín thở
Một sắc động? Một mùi hương mới vỡ?
Một màu son phảng phất ý mơ màng?
Không! Từ trong thanh khí dội hương vang
Bỗng đôi mắt hiện hình – Đôi mắt ngọc
Ôi đôi mắt! – Toàn thân tôi rởn ốc!
Cả linh hồn óc não phổi tim gan
Đều say rêm trong sóng điện rang rang
Với âm cốt tinh thần và khí phách
– Hỡi đôi mắt! Nơi người là ngọc thạch
Nơi giếng người phản chiếu ảnh thiên thần
Nơi suối người giữ kín tiếng châu ngân
Nơi triển lãm cả một bầu tiên động
Nơi rung rinh cả một trời thơ mộng
Người là ai! Người hỡi! Người là ai?
– Nhưng đôi mắt lặng lẽ và mê say
Nhìn đắm đuối không một lời náo nức
Nhạc khiêu vũ đâu đây lan sóng múa
Tôi tưởng chừng… da thịt biến ra thơm
Những đầu lâu rã hết khí xanh dờn
Những xiêm áo bay rờn trong cảnh mộng
Cả địa ngục đi vào trăm lỗ hổng
Bắn tinh ra trộn trạo giữa nguồn hương
– Hỡi đôi mắt! hồ thủy tinh trong suốt
Soi trần gian địa ngục vạn đời ma
Hãy nói tên thần bí của muôn hoa
Hãy kể hết nhiệm mầu muôn thế giới
Những bí quyết khí nhạc lên vời vợi
Những mầu thiêng khi đau khổ lên cao
Những thơm ngào phối hiệp giữa trăng sao
Những khoái trá truyền qua hai xác thịt
Bằng hơi điện – bằng hơi điên tha thiết
Người là ai! Người hỡi! Người là ai?
– Nhưng đôi mắt lặng lẽ và mê say
Nhìn đắm đuối không một lời náo nức
Nhạc khiêu vũ đâu đây lan sóng múa
Tôi tưởng chừng… da thịt biến ra thơm
Những đầu lâu rã hết khí xanh dờn
Những xiêm áo bay rờn trong cảnh mộng
Cả địa ngục đi vào trăm lỗ hổng
Bắn tinh ra trộn trạo giữa nguồn hương
Mỗi màu thu ôm ấp một niềm thương
Trong thanh khí trong đêm hường mơ ảo
Muôn hoa hồng thở ra hơi kín đáo
Lá vàng bay – vờ vật – lá vàng bay
Vỡ toan rồi ý vị của trăng say
Mùi truyền nhiễm tận cùng bờ bến lạ
– Hỡi đôi mắt! hồi hộp? hay yêu thương?
Hay sầu hận? hay điên cuồng? chán nản?
Người hiện ra để hình dung ánh sáng?
Chụp hồn hoa háo hức giữa đêm thu?
Chụp hồn ma than vãn giữa đêm thu?
Người có biết lòng ta đương chết điếng
Mửa giòng thơ tràn lan như sóng biển
Là trong đây tất cả phẩm tràng sinh
Đều đau rên trong vạn trạng thiên hình? –
Người hãy để cho tiếng lòng thổn thức
– Nhưng lờ lặng, không một lời náo nức
Đôi mắt nhìn, đắm đuối và mê say
Nhạc khiêu vũ đâu đây lan sóng múa
Tôi tưởng chừng… da thịt biến ra thơm
Những đầu lâu rã hết khí xanh dờn
Những xiêm áo bay rờn trong cảnh mộng
Cả địa ngục đi vào trăm lỗ hổng
Bắn tinh ra trộn trạo giữa nguồn hương
– Hỡi đôi mắt! Người hãy hiện trên tay
Cho lòng ta ấp yêu nguồn suối lệ
Hồn ta say trong nhạc vàng kể lể
Tình ta dâng trong gợn sóng thu ba
Cả máu đào tủy trắng với xương ma
Cùng tinh loãng và bao nhiêu bảo vật
Để xây đắp bàn thờ cao chất ngất
Lút mây xanh và lút cả thiên thai
Người là ai! Người hỡi! Người là ai?
– Bỗng đôi mắt rưng rưng dường rớm khóc
Nhưng cười nụ trong màu hoa ánh ngọc:
– Ta là CHÂU! Thi sĩ! Ta là CHÂU!
Nhạc khiêu vũ đâu đây lan sóng múa
Tôi tưởng chừng… da thịt biến ra thơm
Những đầu lâu rã hết khí xanh dờn
Những xiêm áo bay rờn trong cảnh mộng
Cả địa ngục đi vào trăm lỗ hổng
Bắn tinh ra trộn trạo giữa nguồn hương
***
Tối hôm qua làm văn tế
Tôi khóc sống người giai nhân
Tối hôm nay tôi xuất thần
Tôi muốn nàng đừng có chết
Thần tôi đời mô mới hết
Thơ tôi đời mô hết đau
Là nàng trở nên sang giàu
Tôi sú cho nguồn Khoái Lạc
Tôi cho ăn toàn Hương Nhạc
Tôi bắt vận toàn Âm Dương
Tôi để vạn miếng Nghê Thường
A vào đôi con mắt ngọc –
Nàng dội Thiêng Liêng lên tóc
Nàng lùa Thanh Sắc vô tay
Nóng nảy vì là đương say
Cái gì như da thịt mới
Nhập rồi! nhập rồi! đừng đợi
Tràn trề tuế mộng niên ba
Tình câm vỡ trọn anh hoa
Thiên tài rúc vô tinh tủy
Của nàng. A! điềm cao quý
Phập phồng đáy động đào nguyên:
Thơ trắng đã thụ thai liền
Tượng hình bằng châu bằng lệ
***
Tôi chết rồi! Tiếng nói như châu
Vỗ sóng vàng mơ động mái lầu
Người đứng người đi người hổn hển.
– Tình tôi khóc mức ở chiêm bao!
Tôi chết rồi! Tiếng nói như châu
Tản mát ra muôn vạn khí sầu
Người khóc: “Tình ta thơ mộng cả”
Để tìm khoái lạc ở chiêm bao!
Tôi chết rồi! Tiếng nói như châu
Ánh sắc phương phi rất nhiệm mầu
Tôi sú tình trong đôi mắt ướt
Mơ màng phối hiệp ở chiêm bao!
Người khóc: “Thiên tài của anh mô
Cho em ôm ấp chốn phòng thu
Cho em thờ phụng như châu báu
Rồi… chết theo em tận đáy mồ!”
TINH HOA
LỜI DẪN: Tập thơ Tinh hoa là một trong số những di cảo của Bích Khê, do thân nhân nhà thơ sưu tầm biên soạn và công bố (bản in “Tinh hoa”, Nxb. Hội Nhà Văn, Hà Nội, 1997). Theo nhà giáo, nhà nghiên cứu Lê Hoài Nam, người trong gia đình nhà thơ Bích Khê, thì “Năm 1944, nhà thơ đã chuẩn bị cho in tập thơ thứ hai, lấy tên là “Tinh hoa”, bao gồm những bài thơ sáng tác trong thời kỳ này, và mấy bài thơ đã có mặt trong “Tinh huyết” mà tác giả đắc ý nhất, nhưng đã được sửa chữa” (sách trên, tr. 13). Bản thảo này, hồi đầu những năm 1960 ở Sài Gòn, bà Lê Thị Ngọc Sương chuẩn bị đưa in nhưng đành bỏ dở vì bà bị chính quyền Việt Nam cộng hòa truy tố. Một phần thơ “Tinh hoa” được thông tin khá kỹ trong cuốn “Đời Bích Khê” (Lửa Thiêng, Sài Gòn, 1971) của Quách Tấn. Chỉ đến 1997, nhân 50 năm mất Bích Khê, cũng là dịp di sản thơ mới được giới thiệu rộng rãi nhân kỷ niệm 60 năm bùng nổ phong trào thơ mới (1932-45), bà Ngọc Sương mới chính thức công bố tập Tinh hoa của nhà thơ Bích Khê. Tập thơ gồm 50 bài, trong đó có gần 10 bài vốn có trong tập Tinh huyết, nhưng được chính tác giả Bích Khê sửa lại theo cảm hứng thời viết các bài trong Tinh hoa, như lời giải thích của thân nhân nhà thơ. Dưới đây in lại toàn bộ 50 bài trong tập, đúng như bản in 1997 kể trên.
(1) Theo bản thảo do gia đình gửi tới, bài thơ đến đây là ngừng lại. Chúng tôi đoán nhà thơ làm dở rồi để lại. (Chú thích của Biên tập Nxb. Hội Nhà Văn, 1997)
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
