Nhà văn vốn không phải là một tầng lớp và chiếm một vị trí “khiêm tốn” trong bảng giá trị hôm nay. Vì thế, danh xưng nhà văn không gắn với quyền lực và lợi ích vật chất. Tuy nhiên, họ lại có một “quyền năng” trong việc thuyết phục con người bằng tình cảm. Và đương nhiên, được viết, được phản ánh thế giới là một đam mê, một nhu cầu tâm hồn khó chối từ để nhiều người bước vào con đường viết văn.
Không phải vô cớ mà “Tổ quốc nhìn từ biển” (nhan đề một tập thơ của Nguyễn Việt Chiến) đã trở thành tâm thức cộng đồng trong những năm qua khi Biển Đông dậy sóng. Hơn bao giờ hết người Việt Nam đang rất cần phát huy một tinh thần đoàn kết cao độ trong sự nghiệp kiến quốc và bảo về chủ quyền thiêng liêng của đất nước.
Trước hết, cũng cần lưu ý là trong giai đoạn này, tuy hoạt động kiểm duyệt tương đối lỏng lẻo phần vì hiện tình chính trị ở Nam Bộ bấy giờ khá rối ren, phần vì sức ép từ phong trào tranh đấu của giới văn - báo ở đô thị nên các nhà văn có thể viết nhiều về chủ đề yêu nước chống ngoại xâm, nhưng họ vẫn phải tìm cách tránh né, không phải lúc nào cũng viết trực tiếp hay tả kĩ hoạt động của kháng chiến chống Pháp. Thay vào đó là những câu chuyện lấy bối cảnh kháng Nhật, các phong trào yêu nước trước Cách mạng tháng Tám, nhưng người đọc đều ngầm hiểu là viết để chống Pháp.
Ngồi trong thanh tịnh, nghe vắng tiếng thơ Tạ Ký (1928 – 1979) bài thơ” Anh cho em mùa xuân’ (tặng Phạm Công Thiện) , cứ như kim châm buốt tim. Nỗi buồn được bóc đến tận cùng lớp lõi bên trong khiến hương sầu bay lên lên cay mắt!
Trước nay, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về cuộc đời, sự nghiệp hoặc chuyên sâu về một khía cạnh nào đó của danh nhân Nguyễn Công Trứ, nhưng hầu như chưa có một nghiên cứu, khảo sát nào chuyên về dòng tộc và gia đình ông; có thể do ông là một cá nhân đột khởi trong một dòng tộc “thường thường bậc trung”, khác hẳn với Nguyễn Du trong cự tộc Nguyễn – Tiên Điền, Nguyễn Huy Tự với họ Nguyễn Huy – Trường Lưu nức tiếng...; cũng có thể do quá ít nguồn tư liệu về dòng tộc, gia đình này.
Trưa 19/12, tôi vào thăm nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo ở phòng 1130 khoa Ung bướu, BV Bạch Mai. Anh nhập viện đã gần 1 tháng, không truyền hóa chất nữa mà đang xạ trị. Vừa gặp nhau, anh nói: “Em đấy à! Nhà thơ chúng mình còn được mấy người…”, mấy câu sau anh nói nhịu, tôi nghe không hiểu. Anh trông khá mệt mỏi, người hơi mập ra, lúc nào cũng như buồn ngủ.
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
