Nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân giới thiệu: “Nhân ngày lễ tình yêu, xin giới thiệu với bạn đọc một bài viết về thơ tình từ cách nay trên 80 năm của nhà phê bình văn học Phan Khôi. Đúng thế, ở bài này Phan Khôi hiện diện như một nhà phê bình; ông vạch ra rằng bản sắc thực của những sáng tác dân gian sơ khởi của nhân loại là những bài thơ tình, về sau được tập hợp vào những bộ kinh điển của các tôn giáo, chúng đã bị giải thích khác đi, bị thần thánh hóa, bị gán những hàm nghĩa phù hợp các giáo điều; tuy thế, người ta vẫn có thể chỉ ra được thuộc tính ban đầu của nó là những bài thơ tình. Là người tiếp nhận Hán học từ nhỏ, Phan Khôi hiểu biết về Kinh Thi ở mức hơn hẳn nhiều học giả hậu sinh. Phan Khôi cũng từng dành nhiều năm để dịch Kinh Thánh cho dạo Tin Lành, cũng là bản Kinh dùng chung cho các phân nhánh của đạo Thiên Chúa (Tin Lành, Công giáo, Chính thống giáo, v.v…). Do vậy, có thể tin rằng, việc Phan Khôi chỉ ra bản chất “tình thi” ở một số tác phẩm được đưa vào kinh điển, dù của Nho giáo phương Đông hay Thiên Chúa giáo phương Tây, đều là sự nhân định có căn cứ chắc chắn, không phải là những ấn tượng thoáng qua. Xin giới thiệu với bạn đọc!”
Bà kể: Tôi viết “Bức tranh quê” khi hay tin báo “Ngày nay” có tổ chức cuộc thi và thời hạn chỉ còn một tháng. Bố tôi không cho tôi theo con đường văn thơ nên để canh chừng ông chị Sen phân công các em tôi mỗi đứa canh một bậc thang cào lúc bố tôi ngủ trưa trên gác hễ nghe tiếng động là báo ngay. Tôi viết bằng bút chì với quyển sổ nhỏ để dẽ dấu. Mỗi buổi trưa tôi làm xong một bài. Chưa biết yêu nên tôi không thể làm thơ tình như Xuân Diệu, hoặc làm thơ Bạch Nga mười hai chân như Nguyễn Vĩ, mà chỉ làm thơ tả cảnh quê hương mình đang sống. Nghĩ đến đâu, thích cảnh gì , tôi làm thơ về cảnh ấy. Làm rất nhanh. Đúng ngày hết hạn nộp tôi viết xong 30 bài. Trong cuộc thi đó tôi đã được giải cao (cùng Nguyễn Bính). Tôi vẫn còn nhớ cảm xúc hân hoan của mình lúc ấy. Vừa tự hào, vừa lo sợ. Vì từ bé tôi có bao giờ rời bến sông Thương để đến chốn Hà Thành đô hội , giờ lại được mời lên tòa soạn báo Ngày nay nhận giải thưởng , được gặp các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng. Như từ dưới đất chợt bay bổng lên mây vậy. Số tiền thưởng lúc đó được trao là 30 đồng. Mà gạo lúc đó một tạ chỉ có ba đồng. Tức giải thưởng trị giá đến một tấn gạo.
Viếng mộ thi nhân ở Huế được tổ chức lần đầu tiên vào Ngày thơ Việt Nam năm 2007. Các văn nghệ sĩ Huế thấy đây là chương trình có ý nghĩa nhân văn lớn trong việc “ôn cố tri tân”, nên đã quyết định “từ nay trở lên” , đến Ngày thơ Việt Nam hàng năm đều có tổ chức viếng mộ thi nhân tại Huế . Đã thành lệ, đây là lần thứ tư các nhà văn Huế đi viếng mộ thi nhân trong Ngày thơ Việt Nam. Chúng tôi cho rằng, Ngày thơ Việt Nam là ngày Chào Lá cờ Thơ, ngày “Giỗ Thơ”, nên đi viếng mộ thi nhân là việc đầu tiên phải làm. Và ở Huế , viếng mộ thi nhân trong ngày thơ Việt Nam đã thành một mỹ tục.
Sáng Rằm tháng Giêng - Nguyên tiêu xuân Tân Mão, tại sân Nhà Bảo tàng Quảng Ngãi, Hội VHNT tổ chức trong thể Ngày thơ VN với chủ đề "Những dòng sông quê hương" gồm những sáng tác thơ ca và âm nhạc về những dòng sông đã đi vào lòng bạn đọc nhiều thế hệ. Cũng tại đây, buổi tối Rằm tháng Giêng sẽ diễn ra đêm thơ - nhạc gồm những sáng tác của các nhà thơ và nhạc sĩ trong tỉnh. Nhân Ngày thơ VN tại Quảng Ngãi xuân Tân Mão, Bichkhe.org xin giới thiệu hai cảm nhận của nhà thơ Thanh Thảo và TS Mai Bá Ấn.
Đầu năm 2009, khi ra hiệu sách, chúng tôi đã toan mua cuốn này, nhưng thử đọc bốn dòng đầu : “Trời đất xám xịt, cùng một màu, dồn nén và bất trắc. Hai người cưỡi ngựa phi nước đại trên con đường mòn giữa bãi ngô. Ngô uốn lượn bí ẩn như cái bẫy đang chờ sập xuống…”, chúng tôi bèn tắc lưỡi : viết tào lao, năm 1427, năm Lê Lợi tiếp nhận sự đầu hàng của Vương Thông, cũng là năm diễn ra các sự kiện của cuốn tiểu thuyết này, thì Việt Nam ta làm gì đã có cây ngô mà Nguyễn Quang Thân dám tả như thế? Hư cấu kiểu này, khác gì tác giả tả cảnh đầu thế kỷ thứ 15, Nguyễn Trãi và người vợ lẽ của ông là Nguyễn Thị Lộ vừa uống cà phê vừa hát ca ra ô kê (!)
Bài viết này không phải là một bài tổng kết có tính văn học sử về văn xuôi VN hiện đại mà chỉ nêu lên một vài đặc điểm nổi bật của văn xuôi VN hiện đại thông qua việc tìm hiểu phương pháp xây dựng hình tượng nhân vật và cấu trúc tác phẩm của một số tác giả và tác phẩm nổi bật.
Tôi “ngạc nhiên lại” khi đọc lại những bài thơ tưởng đã quen của nữ thi sĩ Mỹ Dạ. Chị làm thơ dễ dàng hơn tôi tưởng, mà cũng vất vả hơn tôi tưởng. Chị còn phức tạp hơn tôi tưởng rất nhiều. Nếu trên thế giới này có những “người đàn bà hát”, thì tôi nghĩ, cũng có không ít những “người đàn bà thơ”. Một trong những “người đàn bà thơ” ấy là Mỹ Dạ.
Số trước, Bichkhe.org đã đăng bài phỏng vấn nhà phê bình Nguyễn Thanh Sơn với nhan đề "Văn học Việt Nam đang phải trả giá'. Bài phỏng vấn đẫ gây nhiều tranh luận ngược chiều nhau. Số này BK. org xin đăng các ý kiến quanh bài phỏng vấn ấy.
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.