Với tư cách là một Tiến sĩ văn học nghiên cứu về Thanh Thảo, tôi (và có lẽ cả TS Chu Văn Sơn) xin được nghiêng mình khâm phục công trình khoa học vô tư này. Bởi lẽ, khi là 1 LV Thạc sĩ hay 1 LA Tiến sĩ nghiên cứu về Thanh Thảo , người viết cứ phải chịu những sức ép vô hình (Mà thường những điều ấy là có giá trị rất khiêm tốn và ít "thực dụng" cho 1 đề tài khoa học trong thực tiễn của nền Giáo dục VN). Bây giờ, tôi đang đọc một "công trình khoa học vô tư và thực dụng" của một nhóm học trò chuyên văn Đại học KHXHNV Tp Hồ Chí Minh, tôi biết nói sao cho vừa. Chỉ xin bái phục cô giáo Lê Thị Thanh Tâm - người hướng dẫn đề tài vô tư theo cách vô tư của 1 cô giáo chuyên văn này. Và... thầy cũng xin bái phục các em học sinh: Nguyễn Lê Kiều My, Thái Nguyễn Hồng Sương, Nguyễn Vũ Như Ý về sự đóng góp của các em trong sự cảm nhận về thơ Thanh Thảo trong đề tài này; bởi 1 lẽ,(cũng rất thực dụng) là: trong kỳ thi Đại học năm ngoái (2010), khi Bộ GD - ĐT ra đề thi "Đàn ghi ta của Lorca" của Thanh Thảo đã bị rất nhiều người (trong đó đa số là GV Văn THPT) la ó lên rằng: "Tôi cũng không hiểu nổi huống gì học trò tôi". Vậy mời các bạn hãy đọc "công trình KH vô tư - thực dụng" này đi. Cô giáo Tâm và các em thực hiện đề tài này không vì gì cả, chỉ là những cảm nhận thơ vô tư từ chính trái tim mình.
Xin thú thật, xưa nay, Bichkhe.org chỉ là 1 trang web vô tư chuyên về văn chương như chính đời thơ thi sĩ Bích Khê và những người vô tư sáng lập trang web này. Cho nên, Bichkhe.org thường chỉ đăng những bài viết ngắn có giá trị thực sự (cho dù đó là Luận án TS 200 trang hay là LV Thạc sĩ 100 trang). Còn hôm nay, Bichkhe.org xin được đăng cả Tiểu luận dài này của cô trò chuyên Văn này. Bỏ qua những khiếm khuyết về phần lịch sử vấn đề và giới thuyết đây là một Tiểu luận khá chuyên sâu về thơ Thanh Thảo...nó vô tư thoát ra từ sự cảm nhận của chính tâm huyết cô Tâm và các học trò mình mà chúng tôi bái phục (TS Mai Bá Ấn)
Khoảng mười năm trở lại đây thơ trẻ xuất hiện khá nhộn nhịp và sôi động. Nói như nhà thơ Trịnh Thanh Sơn: Thơ chảy đầm đìa dọc thân hình Tổ quốc (Thơ trẻ - Sự mất ngủ). Những gương mặt thơ mới, những tiếng nói khác lạ ít nhiều có tác động đến đời sống thơ đương đại, thu hút sự quan tâm của các thế hệ nhà thơ và công chúng yêu thơ. Đó là tín hiệu tốt lành. Vậy những người làm thơ đang trẻ - Họ là ai? Thơ họ nói gì? Họ viết như thế nào?
Bằng tiếng nói của hình tượng nghệ thuật, khi cần thiết, nhà văn còn thẳng thắn phê phán những quan điểm cực đoan, thô thiển và cách nghĩ, cách nhìn thiển cận, cứng nhắc, giản đơn của một số cán bộ, chiến sĩ. Với chỗ đứng và tầm nhìn đúng đắn, Xuân Thiều đã "mạnh dạn xới sâu vào những điều trong chiến tranh chưa tiện viết" (chữ dùng của nhà văn).
Một người nghệ sĩ mà lúc bình sinh cũng như khi đã về “miền cát bụi”, vẫn có hàng triệu người yêu mến và tiếc thương. Đó là Trịnh Công Sơn. Lẽ thường tình bởi vì anh đã sống một cuộc đời dâng hiến và sẻ chia cho hết thảy thân phận. Triết lý nhân sinh và chính bản thân cuộc đời Trịnh là sống để trả nợ người và trả nợ đời. Đó là món nợ kiếp người phải mang. Thiên tài Trịnh Công Sơn là ở chỗ anh mang vác bổn phận ấy một cách thiết tha nhất. Tôi gọi đó là định mệnh. Định mệnh bắt anh phải yêu thương và sẻ chia với cuộc đời bằng thứ âm nhạc của riêng Sơn.
Với sự góp mặt của Tố Hữu ở Hội Thơ năm nay, ta thầm cảm ơn nhà thơ Từ ấy, bằng nhân cách và bản lĩnh, bằng rung cảm của tâm hồn và tài năng đã truyền hơi thở và sức sống cho thế hệ hôm nay. Hai câu thơ kết tinh sức mạnh dân tộc, tươi mới và lôi cuốn, ngân vang mãi trong lòng chúng ta.
Thời đại thay đổi, thơ thay đổi đã đành; khoa học kĩ thuật thay đổi, thơ cũng phải thay đổi. Các loại thơ như của Đặng Đình Hưng, Thanh Tâm Tuyền, hay gần hơn - Nguyễn Quang Thiều không thể tồn tại vào thời văn chương truyền khẩu. Các tiểu thuyết sử thi như Chiến tranh và Hòa bình hay Anh em nhà Karamazov sẽ mãi ì ạch, nếu chưa có cuộc cách mạng in ấn.
Vũ Ngọc Phan kết lại: “Trong một cuốn lịch sử tiểu thuyết, việc không cần toàn đúng sự thật, nhưng ngôn ngữ cử chỉ các nhân vật cũng cần phải hợp với thời đại. Vào thời Mạc Đăng Dung mà một vị tiểu thư lại thốt ra lời này trước mặt một viên gia tướng: Thế mà ta đã yêu Vũ Mật! Chính tấm lòng ta đã lừa dối ta, còn để làm gì. Lời trên này thật là lời một gái tân thời Việt Nam ở thế kỷ XX đã chịu Âu hoá. Chữ “yêu” theo cái nghĩa về tình ái, cổ nhân chưa biết dùng…”. Hơn sáu thập niên qua, vấn đề sáng tạo tiểu thuyết lịch sử như thế nào cho phù hợp lại tiếp tục được nêu ra. Phải chăng đây là một loại tự sự không hề cũ trước nhu cầu sáng tạo và tiếp nhận của nhiều thập kỉ qua?
Giờ thì anh đã thành người thiên cổ. Anh không thể còn có dịp về lại với Nha Trang, cái thành phố mà anh yêu đến đau đớn. Nhưng tâm hồn anh đã mãi gắn bó với Nha Trang. Phần đời đẹp đẽ nhất của anh đã thuộc về Nha Trang.
Tiếng ếch kêu ngoài đồng ngoài bãi, có thể là chẳng phải riêng cụ Tú nghe thấy. Dân quê nhiều người cũng nghe thấy, nhưng nghe đã thành quen tai, hoặc như nó cũng bình thường thôi, như những thanh âm khác, chẳng gợi nỗi niềm chi đáng phải quan tâm nhiều. Nhưng với Tú Xương thì khác. Nghe tiếng ếch văng vẳng bên tai mà thi nhân xao xuyến trong lòng, như thấy đồng vọng đâu đây tiếng gọi đò thao thiết. Không còn sông, bởi “sông kia rày đã nên dồng”. Hình ảnh một con sông quê với tiếng gọi đò văng vẳng trong đêm đã trôi vào quên lãng, đã chìm vào quá khứ, vậy mà bỗng nhiên trỗi dậy trong tâm tưởng, đánh thức trái tim, khua lên xao xác những hồi cố ngọt ngào. Thế nên mới phải “giật mình”…
Phụ nữ Kinh Bắc trước đây mặc váy là một cơ hội vừa để khoe với bạn bầu về tài nghệ khâu vá, ăn mặc, khoe với mọi người vẻ đẹp hình thể của cặp giò thon thẳng, bộ ngực nở nang của người con gái ở tuổi xuân thì, vừa để biểu lộ tình yêu và khát vọng tình dục của mình trước người khác giới: “Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng”. Đằng sau câu thơ là sự ẩn giấu một phản xạ vô thức khát vọng của con người tự nhiên, mà không một người nào không có. Nhưng có dám nói thật lòng mình hay không thì chẳng phải ai cũng có thể. Nhưng điều thú vị ở đây không chỉ là mối tình giữa Chị và Em, mà hơn thế mối tình ấy lại đến từ trò chơi đố - tìm thuở ấu thơ cách đây gần hơn nửa thế kỷ, khi mà những luật tục cấm kỵ, kiêng khem của lễ giáo phong kiến ở các vùng nông thôn nước ta còn rất nặng nề.
Sinh ngày 24.3.1916 (tức ngày 21.2. năm Bính Thìn)
Tại quê ngoại ở xã Phước Lộc, nay là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh.
Ông lớn lên và sống chủ yếu tại quê nội ở thị trấn Thu Xà, thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Đó là một thị trấn cổ, có nhiều Hoa kiều đến sinh cơ lập nghiệp. Nhờ giao thông thuận tiện, có sông lớn, gần cửa biển, nên Thu Xà đã từng có thời kỳ rất sầm uất, buôn bán thịnh vượng, nhưng đã dần sa sút từ khi chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra.
